Epoka niskich stóp

Stopy procentowe w Polsce i w strefie euro są najniższe w historii. Kto na tym korzysta?

Reklama

Rada Polityki Pieniężnej obniżyła stopy procentowe do poziomu najniższego w historii. – Dziwię się, że nastąpiło to tak późno, skoro gospodarka od dawna stoi w miejscu – mówi „Gościowi Niedzielnemu” były wiceprezes Narodowego Banku Polskiego, prof. Krzysztof Rybiński. I choć prezes NBP Marek Belka twierdzi, że nie należy traktować tej obniżki jako zapowiedzi kolejnych, Rybiński uważa, że mogłoby to mieć pozytywny wpływ na polską gospodarkę. – Myślę, że spokojnie można byłoby obniżyć stopy procentowe nawet do poziomu 2 proc. – tłumaczy.

Cena pożyczki

Stopa procentowa to cena, jaką pożyczający musi zapłacić za otrzymanie kredytu. Im jest ona wyższa, tym wyższe odsetki trzeba będzie zapłacić. Stopy procentowe ustalają banki centralne. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski, a dokładnie ich wysokość wyznacza Rada Polityki Pieniężnej, której przewodniczącym jest prezes NBP. Stóp procentowych jest kilka, są ze sobą powiązane i dotyczą ceny, jaką zapłacić muszą banki komercyjne za pożyczenie pieniędzy bądź zakup papierów wartościowych od banku centralnego. RPP swoją działalnością wpływa na ilość pieniądza na rynku. Gdy stopy procentowe są niskie, bankom jest łatwiej udzielać kredytów. Kredytobiorca musi zapłacić mniej w postaci odsetek za ich otrzymanie. Ma to znaczenie nie tylko dla pożyczających na konsumpcję bądź np. budowę domu, ale także dla przedsiębiorców, którzy pożyczają pieniądze, by je zainwestować w rozwój lub nową działalność. Z drugiej strony im niższe stopy, tym gorzej dla osób oszczędzających – umieszczając swoje pieniądze np. na lokatach bankowych (czyli faktycznie pożyczając je bankom), otrzymają w przyszłości mniejszy zysk. Jeśli stopy procentowe są niskie i ludzie biorą więcej kredytów, pieniądza na rynku jest więcej, co grozi wzrostem cen.

Podstawowym celem RPP jest utrzymanie stabilności pieniądza, jego wartość nie może szaleć. Ustalanie stóp procentowych to ciągłe przeciąganie liny – RPP nie chce, by inflacja przekroczyła tzw. cel inflacyjny, czyli maksymalny poziom rocznej inflacji, jaki sobie wyznaczyła. Z drugiej strony zbyt wysokie stopy procentowe mogą oznaczać zastój gospodarki – szczególnie rządy naciskają na to, by stopy procentowe były niskie. Inflacja w strefie euro jest niewielka, dlatego również Europejski Bank Centralny na początku maja obniżył stopy do poziomu 0,5 proc. Tak niskich stóp procentowych w strefie euro jeszcze nigdy nie było. Z kolei w Wielkiej Brytanii utrzymują się one na tym poziomie od pięciu lat, na początku maja Bank Anglii zdecydował, że ich nie podwyższy. Jeszcze niższe są w Stanach Zjednoczonych (od 4 lat 0,25 proc.), Danii (0,2 proc.) czy Japonii, gdzie od 4 lat stopy procentowe są wręcz symboliczne (0,1 proc.). Żyjemy w epoce niskich stóp procentowych.

Mniej niż zero

A jednak, wbrew oficjalnym założeniom decydentów, nie ma to pozytywnego wpływu na gospodarkę tych państw. Od kryzysu w 2008 roku są one w recesji i kolejne obniżki stóp procentowych nie pomagają. – Obniżka stóp procentowych działa obecnie bardzo słabo, jeśli w ogóle. Gdy nie ma zbytu na produkty, żadna obniżka nie pomoże – tłumaczy GN prof. Tadeusz Gruszecki z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Jego zdaniem, podwyżka stóp jeszcze mocniej zahamowałaby i tak pełzającą gospodarkę. EBC jest więc w patowej sytuacji. Wtóruje mu ekspert brytyjskiego Adam Smith Institute, Ben Southwood. – Gospodarki europejskie przeżyły już tyle szoków w ostatnim czasie, że zmienianie stóp procentowych traci na znaczeniu. Obecnie przedsiębiorcy dbają raczej o to, by zabezpieczyć swój stan posiadania, niż by angażować się w ryzykowne inwestycje, w związku z czym niechętnie biorą kredyty. Ponadto brakuje innych metod ułatwiających im życie, takich jak deregulacja rynku pracy czy obniżki podatków – wyjaśnia GN. Nie tylko przedsiębiorcy nie chcą pożyczać pieniędzy od banków. – Banki komercyjne, które przez swoją nierozsądną politykę, prowadzoną w latach 90. ub. wieku i później, doprowadziły do obecnego kryzysu, także nie chcą udzielać kredytów.

«« | « | 1 | 2 | 3 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Zobacz

Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )
    Pobieranie...

    Reklama

    Reklama

    Reklama

    Kalendarz do archiwum

    niedz. pon. wt. śr. czw. pt. sob.
    29 30 31 1 2 3 4
    5 6 7 8 9 10 11
    12 13 14 15 16 17 18
    19 20 21 22 23 24 25
    26 27 28 29 30 1 2
    3 4 5 6 7 8 9
    7°C Sobota
    rano
    10°C Sobota
    dzień
    11°C Sobota
    wieczór
    9°C Niedziela
    noc
    wiecej »

    Reklama