Nowa zimna wojna?

O kryzysie w stosunkach między USA a Rosją, konflikcie w Syrii i bezpieczeństwie militarnym Polski z Witoldem Waszczykowskim

Bogumił Łoziński: Zbliża się nowa zimna wojna między USA a Rosją?

Witold Waszczykowski: Pozornie tak się wydaje, jednak oba państwa mają tyle wspólnych interesów, że powinny wrócić do poważnych rozmów. Jest pytanie o cenę, jak daleko USA mogą posunąć się z dalszymi ofertami. I czy kontynuowanie polityki resetu (przyjaznych gestów) wobec Rosji nie zachęci tego kraju do zrealizowania planu maksimum, czyli do odzyskania pozycji mocarstwa, jaką miał Związek Radziecki.

Czego miałyby dotyczyć te rozmowy?

Na przykład ograniczenia zbrojeń nuklearnych, o co zabiega prezydent Obama. On nawet odświeżył dawny projekt „getting to zero”, czyli dochodzenia do całkowitej rezygnacji z posiadania broni nuklearnej. Amerykanie są przekonani, że mają tak rozwiniętą tradycyjną technologię, że mogą się pozbyć broni nuklearnej, gdyż są w stanie się obronić.

Rosja jest zainteresowana pozbyciem się broni nuklearnej?

Ponieważ nie ma tak rozwiniętej technologii, nie zgadza się na takie rozwiązanie. A to obraca się przeciwko niej, bo daje wymówkę do posiadania broni atomowej przez inne państwa. A rozprzestrzenianie się broni jądrowej to bardzo niebezpieczne zjawisko.

Czy odwołanie przez prezydenta USA rozmów z Putinem jest fiaskiem amerykańskiej polityki resetu?

Chwilowo tak. Ale czy to się okaże całkowitym fiaskiem, zobaczymy w przyszłości. Obama zaproponował reset i zapłacił za to wysoką cenę. Było nią odstąpienie od budowy tarczy antyrakietowej w Europie i zatrzymanie rozbudowy NATO na wschód.

Dlaczego to zrobił?

Z egoistycznych powodów. Chodziło mu o to, aby dostawy broni i zapasów żywności dla armii amerykańskiej walczącej w Afganistanie mogły być przesyłane przez terytoria Rosji i państw azjatyckich, które są pod jej wpływem. Zakładał też, że Rosja pomoże mu w kilku innych kwestiach, na przykład w sprawie Afganistanu, Iranu czy Korei Północnej.

Czy nie były to naiwne oczekiwania?

Wielokrotnie im tłumaczyłem, że cena jest zbyt duża. Pytałem, dlaczego dobre stosunki z Rosją odbywają się kosztem bezpieczeństwa Europy Środkowowschodniej. Mówiłem, że są naiwni, gdyż Rosja chętnie te prezenty przyjmie, ale ze swoich dążeń mocarstwowych nie zrezygnuje i będzie pomagała USA tylko wtedy, gdy to będzie służyło także jej.

Wsparcie przez Rosję prezydenta Syrii jest potwierdzeniem tej strategii?

Jest elementem tej gry. Konflikt syryjski jest wielopłaszczyznowy. Spór między różnymi wspólnotami żyjącymi w tym kraju ma charakter regionalny – związany jest z koalicją szyitów czy hezbollahu przeciwko krajom Zatoki Perskiej, jak Arabia Saudyjska. A jednocześnie jest to poletko rozgrywki między Rosją a USA i światem zachodnim. Baza w Syrii daje Rosji możliwość wyjścia jej floty na Morze Śródziemne i oceany, a także podtrzymywania antyzachodniej koalicji.

Po co Rosja wspiera antyzachodnie koalicje?

Chodzi o uwikłanie Zachodu w regionalne konflikty. Gdy USA w tego typu konflikty są zaangażowane, mniej uwagi poświęcają Europie Środkowowschodniej.

Atak militarny na Syrię jest dobrym pomysłem?

USA potrzebują do tego podstawy prawnej. Mogłaby nią być rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ, jednak Rosja i Chiny ją zawetują, gdyż mają w Syrii swoje interesy. Podstawą prawną mogłaby być też rezolucja Ligi Arabskiej zwracająca się o pomoc do państw zewnętrznych. Trzecia droga to decyzja państw Zatoki Perskiej, aby dać mandat NATO do podjęcia akcji humanitarnej.

Na czym miałaby taka akcja polegać?

Na stworzeniu enklaw bezpieczeństwa dla uchodźców w państwach graniczących z Syrią. To jednak wymagałoby operacji lądowej, a jest mało prawdopodobne, aby Zachód chciał się w taką zaangażować. Druga możliwość to próba zrównoważenia układu sił między stronami konfliktu przez dofinansowanie i dozbrojenie rebeliantów. To także raczej nie nastąpi, gdyż wśród przeciwników Asada są m.in. ugrupowania powiązane z Al-Kaidą. Najbardziej prawdopodobny jest atak lotniczo-rakietowy, który byłby karą za użycie broni chemicznej. Takie działanie jest najbardziej racjonalne, gdyż może na przykład zniszczyć lotnictwo, co osłabiłoby prezydenta i, być może, skłoniło go do rozmów.

Czy postawa Rosji w konflikcie syryjskim może uświadomić Obamie jej prawdziwe cele?

Na to pytanie obecnie nie ma odpowiedzi. Jeszcze rok temu na szczycie państw azjatyckich w Seulu Obama zapewniał prezydenta Miedwiediewa, że po kolejnych wyborach będzie jeszcze bardziej elastyczny, czyli zakładał kolejne ustępstwa, być może kosztem naszego regionu. Po dojściu do władzy Putin wykonał szereg antyamerykańskich gestów, na przykład zakazał działalności organizacji pozarządowych sponsorowanych przez USA, adopcji dzieci przez Amerykanów czy dał azyl Snowdenowi, a teraz broni Asada. Nie wiem, czy to przekona Obamę, że Rosja wciąż jest rywalem Ameryki, jednak w USA jest duży nacisk na zaostrzenie kursu wobec tego państwa. W jaki sposób Rosjanie chcą znów

stać się mocarstwem?

Przez politykę energetyczną. To jest dla nich ostatni moment, gdyż rozwój technologii wydobywania gazu łupkowego może totalnie zmienić światowy obieg energetyczny. Amerykanie już nie potrzebują gazu z zewnątrz i stają się jego eksporterem, także my wkrótce możemy się uniezależnić od dostaw gazu z Rosji. Rosja ma tego świadomość, dlatego dąży do rozbudowy infrastruktury energetycznej w Europie. Putin chciał na przykład zbudować nową nitkę gazociągu biegnącą przez Polskę, proponuje też wieloletnie lukratywne umowy na dostawy gazu.

Jak amerykański reset w stosunkach z Rosją wpłynął na politykę zagraniczną Polski?

Donald Tusk zaprzestał prowadzenia aktywnej polityki na Wschodzie, wspierania prodemokratycznych przemian w Gruzji, na Ukrainie, czy procesu integracji tych państw z UE i NATO.

«« | « | 1 | 2 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )
    Pobieranie...

    Kalendarz do archiwum

    niedz. pon. wt. śr. czw. pt. sob.
    1 2 3 4 5 6 7
    8 9 10 11 12 13 14
    15 16 17 18 19 20 21
    22 23 24 25 26 27 28
    29 30 1 2 3 4 5
    6 7 8 9 10 11 12
    15°C Sobota
    rano
    24°C Sobota
    dzień
    25°C Sobota
    wieczór
    20°C Niedziela
    noc
    wiecej »