Stronnicze rozdzielanie

Środki z Funduszy Norweskich były nieprawidłowo rozdzielane, faworyzowano duże ośrodki miejskie oraz organizacje lewicowe i liberalne – wynika z raportu Instytutu Ordo Iuris.

Reklama

O Funduszach Norweskich zrobiło się głośno na początku roku, gdy kilkadziesiąt organizacji pozarządowych zaprotestowało przeciwko modelowi ich rozdzielania w Polsce. Środki te pochodzą z Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). To program polegający na bezzwrotnej pomocy finansowej udzielanej państwom członkowskim Unii Europejskiej ze strony Norwegii, Islandii i Liechtensteinu, które do UE nie należą. Środki te powinny być wydane na inicjatywy związane z ochroną środowiska i zarządzaniem nim, zmianami klimatycznymi, odnawialnymi źródłami energii, społeczeństwem obywatelskim, rozwojem społecznym i zasobów ludzkich oraz ochroną dziedzictwa kulturowego.

Kontrowersje wzbudza mechanizm przyznawania środków, w tym fakt preferowania projektów opartych na lewicowej i liberalnej ideologii, m.in. wzywających do walki z katolicką etyką i Kościołem, o czym pisaliśmy w GN nr 23 z 11 czerwca tego roku. Teraz Instytut Kultury Prawnej Ordo Iuris opublikował specjalny raport oceniający prawidłowość rozdziału Funduszy Norweskich w Polsce przez Fundację im. Stefana Batorego, która była ich operatorem. W ramach programu „Obywatele dla demokracji” w latach 2013–2017 rozdysponowała ona kwotę 131 mln złotych na niemal 620 projektów. Autorzy raportu – adwokat Paweł Jabłoński, dr Marcin Olszówka, dr Tymoteusz Zych i Szymon Dziubicki – wskazują szereg uchybień przy rozdziale środków, a także formułują postulaty dotyczące zmian obecnego modelu. – Przygotowany przez nas raport wskazuje jasno na nieprawidłowości w podziale środków dokonywanym przez Fundację Batorego – podkreśla dr Zych, członek zarządu Ordo Iuris.

Niezrównoważony rozwój

Pierwszy zarzut dotyczy łamania zasady zrównoważonego rozwoju przy podziale Funduszy Norweskich (FN). Z analizy autorów raportu wynika, że ponad połowę projektów, na które przyznano środki, otrzymały organizacje z Warszawy (aż 245) i Krakowa (51), choć w obu tych miastach żyje niecałe siedem procent naszego społeczeństwa. Nierówność pokazuje też analiza wartości przyznanych środków – na projekty zrealizowane w województwie mazowieckim przeznaczono ponad połowę z nich – 65,6 mln, dalsze 17,6 mln zł przyznano na projekty w Małopolsce. W tym samym czasie organizacje z województwa świętokrzyskiego otrzymały 700 tys. zł, a z opolskiego – 185 tys. zł. Tłumacząc tak małe dofinansowanie organizacji pozarządowych w woj. opolskim, Fundacja Batorego stwierdziła, że województwo to od lat źle wypada we wszystkich statystykach dotyczących III sektora. Tymczasem jednym z celów FN jest budowanie społeczeństwa obywatelskiego, więc wyjaśnienia Fundacji Batorego potwierdzają zarzut o łamaniu zasady równego traktowania.

Do tego autorzy raportu podkreślają, że aktywność obywatelska w tych województwach nie odbiega od średniej krajowej, gdyż w przeliczeniu na mieszkańców działa w nich zbliżona liczba organizacji pozarządowych. Dlatego stawiają oni zarzut nadmiernej centralizacji przy dotychczasowym modelu rozdziału środków.

Zwracają przy tym uwagę, że organizacje z mniejszych ośrodków są w trudniejszej sytuacji niż w wielkich miastach, gdyż mają o wiele mniejsze możliwości uzyskania wsparcia od podmiotów prywatnych. – Kierowanie tak dużego wsparcia ze środków publicznych do podmiotów z Warszawy czy Krakowa kosztem tych z pozostałej części Polski dodatkowo pogłębia istniejące między nimi nierówności – oceniają.

Wybiórcza dyskryminacja

Raport pokazuje również, że wyraźnie preferowane były organizacje o liberalnym i lewicowym profilu światopoglądowym. Środki z FN podzielone zostały na siedem kategorii (ścieżek). Wśród nich były „Walka z dyskryminacją” i „Przeciwdziałanie wykluczeniu”.

Okazuje się, że podmioty liberalno-lewicowych organizacji otrzymały 43 procent wszystkich środków przeznaczonych na programy realizowane w ramach tych ścieżek, a było to 21,2 mln zł. Tymczasem organizacje chrześcijańskie dostały łączne dofinansowanie w wysokości ok. 1,5 mln złotych, i to na projekty niezwiązane z krzewieniem wiary.

Autorzy raportu podkreślają, że zwalczanie dyskryminacji i wykluczenia nie budzi wątpliwości. Jednak problem leży w wybiórczym ich rozumieniu. W praktyce wspólną cechą wielu projektów jest kierowanie ich jedynie do kilku grup odbiorców przy jednoczesnym pomijaniu innych, które w Polsce również spotykają się z nierównym traktowaniem.

Z analizy programu „Obywatele dla demokracji” wynika, że dla Fundacji Batorego dyskryminacja i wykluczenie dotyczą jedynie takich grup jak na przykład członkowie i aktywiści subkultur LGBT, kobiety chcące dokonać aborcji, imigranci czy feministki. Program nie obejmuje takich środowisk jak rodziny wielodzietne, praktykujący chrześcijanie, małżeństwa, działacze pro life czy chore dzieci w prenatalnej fazie rozwoju, które również dotykają w Polsce dyskryminacja i „mowa nienawiści”.

Sprzeczne z konstytucją

Kolejne istotne zastrzeżenie, jakie formułuje Ordo Iuris, jest związane z naruszaniem polskiej konstytucji. Według Instytutu Fundusze Norweskie były przeznaczane na wspieranie projektów, których cele i zamierzenia nie dają pogodzić się z polskim porządkiem konstytucyjnym. Część z nich wyraźnie zmierza do ograniczenia poziomu ochrony praw i wolności człowieka, szczególnie wolności sumienia i religii. Co więcej, kwestionuje zasady ustrojowe. Na przykład dotyczące tożsamości małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny, które są zawarte w art. 18 naszej ustawy zasadniczej. Tymczasem projekty promowały uznanie za instytucje małżeństwa związków osób tej samej płci.

«« | « | 1 | 2 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Zobacz

Pobieranie...

Reklama

Reklama

Reklama

Kalendarz do archiwum

niedz. pon. wt. śr. czw. pt. sob.
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6
4°C Poniedziałek
rano
8°C Poniedziałek
dzień
10°C Poniedziałek
wieczór
11°C Wtorek
noc
wiecej »

Reklama