W ramach projektu "Cmentarze Pogranicza" ochotnicy zajmują się renowacją i konserwacją starych nagrobków. Na Lubelszczyźnie dotyczy to zwłaszcza nekropolii prawosławnych, ale podobne projekty odbywają się w całym kraju. Dzięki temu odnowiono także wiele nagrobków żydowskich, ewangelickich i greckokatolickich.
Obóz roboczy w Woli Uhruskiej nad Bugiem i Kosyniu odbędzie się od 15 do 20 października. - Kiedyś Wola Uhruska i Kosyń w rejonie Lasów Sobiborskich nad Bugiem to były duże i ludne wioski. Później ludzie zostali wypędzeni. Dziś mieszka tam już niewiele osób, które pamiętają dawne czasy. Jednak zostały cmentarze, ale przez ponad 60 lat nikt się nimi nie zajmował. Teraz często nagrobki są tak zarośnięte krzakami, że nawet ich nie widać. Dlatego trzeba coś z tym zrobić - mówi Krzysztof Gorczyca z Towarzystwa dla Natury i Człowieka. W regionie trwają przygotowania do trzeciej takiej akcji w tym roku. - Mamy już pewne doświadczenie. W tym projekcie udział może wziąć każdy. Wystarczy się do nas zgłosić. Prace na cmentarzach odbywają się pod czujnym okiem konserwatorki dzieł sztuki i doświadczonych kamieniarzy z grupy "Magurycz". Można się też wiele nauczyć np. jak posługiwać się specjalistycznymi narzędziami takimi jak szuleraki czy pucki. Poza tym taki obóz to też rozszerzenie wiedzy z zakresu historii - dodaje Gorczyca. Tego typu prace są żmudne i zajmują wiele czasu. W wielu przypadkach nagrobki są nie tylko zarośnięte, ale nawet pokryte ziemią. Przed konserwacją trzeba je dokładnie oczyścić. Dlatego podczas obozu prace trwają od świtu do zmierzchu. Mimo tego trud się opłaca, ponieważ często udaje się odkryć ciekawe i nieznane historie ludzi, a nawet całych miejscowości. - Kiedyś znaleźliśmy na jednym z grobów adnotację, że pochowana w nim młoda dziewczyna została zamordowana przez swojego męża. Na nagrobkach znajdują się także interesujące epitafia, często w wielu językach np. w takim mieszanym polsko-ukraińskim. Odkrywamy też poezję ludową. W Woli Uhruskiej przychodzi do nas starsza kobieta, która opowiada o dawnych obyczajach i życiu tamtej społeczności. Czasem aż trudno sobie to wszystko wyobrazić. Poznajemy nie tylko historię, ale również kulturę - mówi Krzysztof Gorczyca. Stare, zaniedbane nagrobki prawosławne da się jeszcze odratować. Udział w renowacji i porządkowaniu nekropolii może wziąć każdy. Organizatorzy szacują, że odnowić trzeba jeszcze około 100 nagrobków. Uczestnicy obozu roboczego w Woli Uhruskiej nad Bugiem i Kosyniu muszą pokryć jedynie koszty dojazdu. Wyżywienie i zakwaterowanie finansowane są z Funduszu Inicjatyw Obywatelskich. Zgłaszać można się, dzwoniąc pod numer telefonu 081 743 71 04.
"Nieumyślne narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu"
Tylko czerwcu i lipcu strażacy z tego powodu interweniowali ponad 800 razy.