Szczątki roslin i zwierząt pod lodem Antarktydy

W osadach na dnie jeziora, położonego kilometr pod lodem Antarktydy, naukowcy odkryli szczątki skorupiaków; małych bezkręgowców zwanych niesporczakami oraz fragmenty roślin lub grzybów - informuje prestiżowe pismo "Nature".

Naukowcy realizujący projekt badania jezior ukrytych pod lodami Antarktydy (Subglacial Antarctic Lakes Scientific Access, SALSA) nie spodziewali się początkowo, że dzięki dowierceniu się do nich znajdą coś więcej niż jednokomórkowe organizmy. Tymczasem znalezione szczątki skorupiaków i niesporczaków miały mniej więcej wielkość ziaren maku.

Leżące pod kilometrową warstwą lodu jezioro Mercera, w osadach którego dokonano odkrycia, było odcięte od świata od tysięcy lat. Ma około 140 kilometrów kwadratowych i zostało nazwane na cześć amerykańskiego glacjologa - Johna Mercera. To jedno z około 400 subglacjalnych (położonych pod lodem) jezior Antarktydy. Przynajmniej niektóre z nich mogą być ze sobą połączone. Zbiorniki wodne tego typu występują niemal wyłącznie w Antarktyce, choć podobne zlokalizowano również na Grenlandii.

Aby uniknąć zanieczyszczenia wód jeziora, odwiert o średnicy 60 centymetrów wykonano za pomocą gorącej wody. Do jeziora udało się dowiercić 26 grudnia. Otwór został zamknięty 6 stycznia.

Pobrane z jeziora próbki mułu zostały zbadane pod mikroskopem. Zdaniem badaczy organizmy, których szczątki odkryto w tych próbkach żyły tysiące lub nawet dziesiątki tysięcy lat temu. Prawdopodobnie w cieplejszym okresie cofania się lodowców (10 lub 120 tysięcy lat temu) zamieszkiwały stawy i strumienie w Górach Transantarktycznych, które przebiegają przez wnętrze kontynentu i są odległe o około 50 kilometrów na południe od jeziora Mercera.

Ustalenie, kiedy i gdzie żyły odnalezione organizmy oraz w jaki sposób dotarły one do jeziora może dostarczyć informacji dotyczących cofania się i postępu lodowców, przebiegu epok lodowcowych na Antarktydzie. Nie wiadomo, czy ich szczątki przeniosły podlodowe rzeki, czy może ruch lodowca. Planowane jest datowanie radiowęglowe organizmów w celu ustalenia ich dokładnego wieku oraz sekwencjonowanie ich DNA.

W roku 2013 w innym, oddalonym od jeziora Mercera o 50 kilometrów zbiorniku subglacjalnym - jeziorze Whillansa - odkryto wiele różnych gatunków bakterii. Także w jeziorze Mercera woda zawierała około 10 000 bakterii na mililitr.

Badania uczonych z projektu SALSA mają również znaczenie dla misji kosmicznych. Podlodowcowe jeziora na Ziemi pod wieloma względami przypominają zbiorniki wodne znajdujące się pod lodową pokrywą księżyca Jowisza - Europy lub księżyca Saturna - Enceladusa.

Paweł Wernicki

«« | « | 1 | » | »»
Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )

    Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

    Kalendarz do archiwum

    niedz. pon. wt. śr. czw. pt. sob.
    28 29 30 31 1 2 3
    4 5 6 7 8 9 10
    11 12 13 14 15 16 17
    18 19 20 21 22 23 24
    25 26 27 28 29 30 31
    1 2 3 4 5 6 7
    25°C Poniedziałek
    noc
    22°C Poniedziałek
    rano
    26°C Poniedziałek
    dzień
    27°C Poniedziałek
    wieczór
    wiecej »