Somalia: „wojna totalna” przeciwko al-Szabab

Jednym z dowódców odpowiedzialnych za bezpieczeństwo miasta jest pułkownik Abdikani Ali Mohamed, którego pozycja umocniła się wraz z nasileniem działań rządu wymierzonych w siatki al-Szabab. Zwraca on uwagę, że strategia al-Szabab stale ewoluuje, zarówno pod względem metod ataku, jak i stopnia złożoności działań.

„Wojna totalna” została ogłoszona przez prezydenta Hassana Sheikha Mohamuda po objęciu urzędu w 2022 roku. Al-Szabab od lat jest odpowiedzialne za śmierć i okaleczenia tysięcy ludzi. Prezydent Somalii zapowiedział nie tylko ofensywę militarną na liniach frontu, lecz także uderzenia w źródła finansowania ugrupowania oraz jego wpływy wśród zwykłych Somalijczyków.

Somalia pozostaje bez w pełni funkcjonującego rządu centralnego od obalenia dyktatora Siada Barre przez w 1991 roku. Władze podkreślają, że obecne działania przeciwko al-Szabab są kluczowe dla odbudowy państwa. Operację wspierają siły pokojowe Unii Afrykańskiej.

Ostatni poważny atak al-Szabab w Mogadiszu miał miejsce w sierpniu 2024 roku, gdy na miejskiej plaży Lido zginęły dziesiątki osób. Wcześniej ujawniono także plany ugrupowania, m.in. próby zamachu na prezydenta w marcu oraz atak na więzienie w październiku.

Funkcjonariusze służb bezpieczeństwa twierdzą, że sytuacja w stolicy uległa poprawie, na co ma wskazywać mniejsza liczba poważnych zamachów w ostatnim czasie.

Al-Szabab, powiązana z Al-Kaidą, dąży do narzucenia prawa szariatu w rejonie Rogu Afryki. Ataki ugrupowania zazwyczaj polegają na użyciu improwizowanych ładunków wybuchowych ukrywanych w samochodach i detonowanych w pobliżu hoteli oraz budynków rządowych.

Najpotężniejsze zamachy bombowe pochłaniały jednorazowo setki ofiar cywilnych.

Pod presją ofensywy wojskowej, al-Szabab wycofała się na obszary południowej i środkowej Somalii. To tereny sprzyjające prowadzeniu wojny partyzanckiej. Szczególnie napięta sytuacja panuje w regionie Dolna Szabelle, gdzie coraz częściej dochodzi do starć między wojskami rządowymi a bojownikami.

W miastach takich jak Bariire sytuacja dot. kontroli nad miastem jest zmienna. Gdy w marcu kończył się ramadan, bojownicy al-Szabab zajęli Bariire, podpalając domy i zmuszając mieszkańców do ucieczki.

Ugrupowanie oskarżane jest również o niszczenie mostów i skuteczne odcinanie trzech miast położonych nad rzeką Szabelle.

Osłabienie al-Szabab w regionie Dolnej Szabelle oraz odzyskanie miast takich jak Bariire ma kluczowe znaczenie dla zabezpieczenia Mogadiszu, zamieszkiwanego przez niespełna 3 miliony ludzi