Etiopia: Rozpoczęły się wybory powszechne

Wybory powszechne w Etiopii rozpoczęły się w poniedziałek o godz. 6 czasu lokalnego (godz. 5 czasu polskiego). Komisja wyborcza podała, że do głosowania zarejestrowało się 50 mln ze 130 mln obywateli. Rejon Tigraju został wykluczony w związku z niestabilną sytuacją po wojnie domowej.

Etiopscy wyborcy wybiorą przedstawicieli do 547-osobowego parlamentu. Partia, która zdobędzie co najmniej 274 mandaty, będzie miała prawo utworzenia rządu, którego kadencja potrwa pięć lat. Wybierani będą także członkowie rad regionalnych oraz rad administracyjnych miast wydzielonych - Addis Abeby i Dire Dawy.

O mandaty walczy ponad 10 900 kandydatów, w tym ponad 2400 kandydatek. Reprezentują oni 47 akredytowanych partii politycznych.

Partia Dobrobytu (PP), urzędującego premiera Abiya Ahmeda, dominuje na etiopskiej scenie politycznej, gdyż posiada 457 miejsc w parlamencie. Opozycyjne komitety wyborcze zrzeszyły się w Kolacji na rzecz Jedności Etiopii (CEU), by zwiększyć szanse na zdobycie mandatów. Z udziału w wyborach został wykluczony Ludowy Front Wyzwolenia Tigraju (TPLF), który był główną partią w koalicji Etiopski Ludowo-Rewolucyjny Front Demokratyczny (EPRDF), rządzącej krajem przez 27 lat, od 1991 do 2018 r.

Po utracie władzy TPLF wycofał się do swojego bastionu politycznego, czyli regionu Tigraju, na północy kraju, przechodząc do opozycji. Doprowadziło to do wybuchu wojny domowej w 2020 r., która zakończyła się dwa lata później kapitulacją TPLF i podpisaniem porozumienia pokojowego w Pretorii, stolicy RPA. Według szacunków ONZ w wyniku walk w regionie zginęło ponad 500 tys. osób.

Krajowa Komisja Wyborcza Etiopii podjęła decyzję o wykluczeniu Tigraju z udziału w głosowaniu, w związku m.in. z brakiem rejestracji wyborców, zniszczeniem budynków administracyjnych w wyniku wojny oraz okupacją części terenu przez wojska Erytrei. Szacuje się, że w Tigraju mieszka ok. 6 mln Etiopczyków.

Według brytyjskiego think tanku Chatham House, Partia Dobrobytu zwycięży w wyborach, a Abiy Ahmed zostanie szefem rządu na kolejne pięć lat. Politolodzy przewidują, że zdobycie przez niego władzy może otworzyć mu drogę do wprowadzenie reform konstytucyjnych, w tym ogłoszenia wyborów bezpośrednich na urząd prezydenta oraz zdefiniowania jednolitej tożsamości etiopskiej, co ma osłabić regionalne siły polityczne oparte na grupach etnicznych. Abiy Ahmed to laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 2019 r., którą otrzymał w uznaniu za zakończenie konfliktu z Erytreą trwającego przez 20 lat, od 1998 r.

"Obywatele nie mają prawdziwego wyboru, bo znajdują się w pułapce między obojętnością, głosowaniem a kulą" - czytamy w analizie Chatham House, gdzie przytoczono groźby członków zbrojnej bojówki Faro, działającej w regionie Amhara. Przebieg wyborów będzie monitorowany m.in. przez Misję Obserwacyjną Unii Afrykańskiej (AUEOM).

Lokale wyborcze zostaną zamknięte o godz. 18 czas lokalnego (godz. 17 czasu polskiego).

To siódme wybory w Etiopii od upadku reżimu wojskowego w 1991 r.

Etiopia - to drugi pod względem liczby ludności kraj w Afryce, po Nigerii. Średnia wieku Etiopczyka, według danych ONZ, to 19 lat. W opinii Banku Światowego jest to jedna z najbardziej dynamicznie rozwijających się gospodarek na kontynencie. Zgodnie z prognozami opublikowanymi w 2026 r. PKB na mieszkańca kraju, czyli średni dochód na osobę w skali roku, wyniesie 1133 dolarów w porównaniu z 2016 r., gdy wartość ta osiągnęła 641 dolarów.

Jednocześnie Etiopia klasyfikuje się jako jedno z państw o najniższym na świecie poziomie ochrony obywateli i przestrzegania praw człowieka. W raporcie z 2026 r. amerykańskiej organizacji Freedom House, Etiopia otrzymała status "kraj bez wolności", zdobywając 18 punktów na 100. Z kolei w rankingu Reporterów bez Granic z tego roku, zajęła 148. miejsce na świecie pod względem wolności prasy.

Marta Zabłocka