Kruchy rozejm na Bliskim Wschodzie. Ataki w Libanie i Iranie

Izraelski dron uderzył w sobotę w mieście Nabatijja na południu Libanu – poinformowała libańska państwowa agencja prasowa NNA. Atak nastąpił kilkanaście godzin po podpisaniu w Waszyngtonie, przy mediacji Stanów Zjednoczonych, wstępnego porozumienia między Izraelem a Libanem, którego celem miało być ograniczenie napięć na południu kraju.

Prezydent Libanu Joseph Aoun określił zawarte porozumienie jako pierwszy krok do odzyskania przez rząd w Bejrucie kontroli nad całym terytorium państwa. Szczegóły umowy nie zostały ujawnione, jednak premier Izraela Benjamin Netanjahu zapowiedział, że izraelskie wojska pozostaną na południu Libanu, przekazując jedynie dwa obszary libańskim siłom zbrojnym.

Przeciwko porozumieniu od początku występuje wspierany przez Iran Hezbollah. Organizacja zapowiedziała, że nie podporządkuje się ustaleniom i nie złoży broni.

Południowy Liban przez dziesięciolecia pozostawał pod silnymi wpływami Hezbollahu, który stworzył tam własne struktury quasi-państwowe. Ostatnia odsłona konfliktu z Izraelem rozpoczęła się na początku marca wraz z wojną USA i Izraela z Iranem. Hezbollah prowadził ostrzał północnego Izraela, a izraelska armia odpowiedziała ofensywą, zajmując część południowego Libanu.

Amerykański odwet na Iran

Równocześnie doszło do kolejnego zaostrzenia napięć na linii Waszyngton–Teheran. Jak podał „New York Times”, amerykańskie lotnictwo przeprowadziło w piątek 90-minutową operację przeciwko czterem celom związanym z irańskim programem rakietowym i dronowym w rejonie cieśniny Ormuz oraz na wyspie Keszm. W ataku wykorzystano myśliwce F-35 i F-16.

Dowództwo Centralne USA poinformowało, że operacja była odpowiedzią na czwartkowy atak na singapurski statek handlowy przepływający przez cieśninę Ormuz. Według strony amerykańskiej za uderzeniem stał Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC).

Prezydent USA Donald Trump nazwał irański atak na statek „głupim naruszeniem” zawartego wcześniej porozumienia o zawieszeniu broni. Z kolei wiceprezydent J.D. Vance zapewnił, że Stany Zjednoczone nadal uznają rozejm za obowiązujący.

– Iran podpisał porozumienie o zawieszeniu broni. My się z niego wywiązaliśmy. Jeśli mają zastrzeżenia co do sposobu wdrażania wstępnego porozumienia, mogą po prostu zadzwonić. Ale przemoc spotka się z przemocą – napisał Vance w serwisie X.

Również wysoki rangą przedstawiciel administracji USA, cytowany przez „Wall Street Journal”, podkreślił, że zawieszenie broni nadal obowiązuje, a piątkowe uderzenia miały charakter wyłącznie odwetowy.

Teheran oskarża Waszyngton

Iran przedstawia wydarzenia w odmienny sposób. Przewodniczący parlamentarnej komisji ds. bezpieczeństwa narodowego uznał amerykańskie działania za „lekkomyślne naruszenie zawieszenia broni” i zagroził, że Stany Zjednoczone „będą tego żałować”.

Państwowe media irańskie poinformowały, że amerykańskie pociski uderzyły w port Sirik, gdzie znajduje się baza morska IRGC, uszkadzając m.in. wieżę telekomunikacyjną.

Czwartkowy atak na statek handlowy był pierwszym takim incydentem od czasu zawarcia 60-dniowego porozumienia między USA i Iranem. Umowa przewiduje, że Teheran zagwarantuje bezpieczeństwo żeglugi w cieśninie Ormuz w zamian za zniesienie amerykańskiej blokady irańskich portów. Jeszcze przed tym incydentem IRGC ostrzegł, że wszystkie statki powinny korzystać wyłącznie z tras wyznaczonych przez Iran, zapowiadając działania wobec jednostek, które nie podporządkują się tym wytycznym.

Choć zarówno Waszyngton, jak i Bejrut przekonują, że zawarte porozumienia pozostają w mocy, sobotnie wydarzenia pokazują, że sytuacja na Bliskim Wschodzie pozostaje niezwykle niestabilna, a nawet lokalne incydenty mogą szybko podważyć kruche ustalenia dyplomatyczne.

źródło: PAP /kb