Za nami zaćmienie Słońca, dzisiejszej nocy kolejna astronomiczna atrakcja - Perseidy

W środę po raz pierwszy od 1999 r. w kontynentalnej Europie można było zobaczyć całkowite zaćmienie Słońca. Zjawisko było najlepiej widoczne w Islandii i północnej Hiszpanii. Częściowe zaćmienie wystąpiło m.in. w większej części Europy, w tym w Polsce.

Najkorzystniejsze warunki do obserwacji były w zachodniej i północnej części kraju. Maksymalna faza wyniosła 88 proc. w Kotlinie Kłodzkiej. Najmniej efektownie było w Bieszczadach, gdzie przed zachodem obserwatorzy zobaczyli 42 proc. zasłoniętej tarczy słonecznej. W zależności od miejsca zaćmienie rozpoczęło się pomiędzy ok. godz. 19.10 a ok. 19.20.

W Tatrach turyści obserwowali zaćmienie Słońca z Kasprowego Wierchu. Słońce, znajdujące się coraz niżej nad horyzontem, chowało się pomiędzy masywem Giewontu a Kopą Kondracką. Pierwsi obserwatorzy zajmowali miejsca na szczycie już około godz. 18, długo przed rozpoczęciem zjawiska.

Gdy zbliżała się godz. 19, na Kasprowym Wierchu przybywało osób wpatrujących się w Słońce nad zachodnim horyzontem. Niektórzy mieli jedynie okulary słoneczne, inni specjalne okulary do obserwacji zaćmień, byli też śmiałkowie, którzy zastosowali gogle narciarskie. Niektórzy byli wyposażeni w profesjonalny sprzęt optyczny.

W rejonie Zakopanego częściowe zaćmienie rozpoczęło się około godz. 19.20, a jego maksimum przypadło około godz. 20, tuż przed momentem, kiedy Słońce zaszło za horyzontem.

W Poznaniu w czasie największego zakrycia Księżyc miał zasłonić prawie 84 proc. tarczy słonecznej. Zaćmienie rozpoczęło się o godz. 19.15, a maksymalną fazę w stolicy Wielkopolski można było zaobserwować o 20.10 - wskazywali naukowcy z Instytutu Obserwatorium Astronomicznego Wydziału Fizyki i Astronomii UAM.

Obserwacje zjawiska z terenu parku przy Obserwatorium zostały odwołane z powodu niskiej wysokości Słońca nad horyzontem, a co za tym idzie, niemożności dogodnej obserwacji z tego miejsca. Wspólne oglądanie zaćmienia przygotowała natomiast m.in. restauracja w Okrąglaku, czy Przystań Warto, gdzie w cenie wejścia oferowano napój, okulary do oglądania zaćmienia i specjalny filtr na telefon.

W centrum miasta nie było jednak widać specjalnego zainteresowania zaćmieniem, choć na poznańskich osiedlach można było spotkać pojedyncze osoby, siedzące w czarnych okularach lub patrzące na Słońce przez ciemne szkło. "Takie zjawiska może i są ciekawe, ale jaki to ma wpływ na nasze życie? Kiedyś ludzie wierzyli, że to może jakieś znaki, ale teraz? Słońce i tak dziś zajdzie zupełnie, a jutro znowu wstanie, znów trzeba będzie iść do pracy" - powiedział PAP jeden mieszkańców, Krzysztof.

Z kolei na plaży w Krynicy Morskiej (Pomorskie) zaćmienie Słońca obserwowały setki mieszkańców i turystów. Niebo nad Mierzeją Wiślaną zapewniło dobrą widoczność wszystkich faz wydarzenia. Zgromadzeni śledzili przebieg zaćmienia zarówno na stojąco, jak i z koców czy leżaków, dokumentując kolejne etapy nachodzenia tarczy Księżyca na Słońce.

Kolejne całkowite zaćmienie Słońca, widoczne m.in. w południowej części Hiszpanii, a także w Afryce Północnej, Arabii Saudyjskiej i Jemenie, będzie można obserwować 2 sierpnia 2027 r. Wtedy jego najdłuższa część potrwa aż 6 minut i 23 sekundy.

Po zaćmieniu obserwatorów nieba czekają kolejne atrakcje: maksimum meteorów z roju Perseidów, zwanych "spadającymi gwiazdami".

Dla fanów tego widowiska dobra wiadomość jest taka, że Księżyc jest w nowiu i jego blask nie będzie przeszkadzał w wypatrywaniu meteorów.

Perseidy aktywne są od 17 lipca do 24 sierpnia. W momencie maksimum 12 sierpnia osiągają nawet 100 zjawisk na godzinę. Radiant roju przemieszcza się i w okresie maksimum jest w konstelacji Perseusza.

Do oglądania meteorów warto wybrać jak najciemniejsze miejsce, najlepiej z dala od lamp ulicznych. Wtedy zobaczymy więcej meteorów, niż tylko najjaśniejsze.

Przeszkodą w obserwacjach mogą być chmury.

Czym w ogóle są meteory? Wbrew potocznej nazwie "spadających gwiazd", nie są gwiazdami. Widząc meteor, tak naprawdę widzimy zjawisko świetlne wynikające z przelotu skalnej drobiny z kosmosu (meteoroidu) przez ziemską atmosferę. W zdecydowanej większości przypadków kosmiczny kamień ulega zniszczeniu w atmosferze i nie dolatuje do powierzchni Ziemi. Jeśli jednak jest większy i uda mu się przetrwać, uderza w naszą planetę jako meteoryt. Może powstać krater, a w okolicy można czasem odnaleźć odłamki meteorytu.

Meteory pojawiają się na niebie losowo przez cały rok. Są jednak pewne ich zgrupowania, widoczne w określonym czasie roku, zwane rojami meteorów. Meteory z danego roju wydają się wybiegać z jednego obszaru na niebie, zwanego radiantem (gdybyśmy wirtualnie przedłużyli ich trasy po nieboskłonie). Nazwy rojów meteorów wywodzą się od gwiazdozbiorów, na tle których znajdują się ich radianty.