Dyspensa na 1 maja - podsumowanie

jad

publikacja 30.04.2009 13:14

W części polskich diecezji ogłoszono dyspensę na piątek 1 maja. Oznacza to, że w tym dniu wierni nie tylko mogą jeść mięso, ale także - w niektórych przypadkach - są zwolnieni z przestrzegania pokutnego charakteru piątku.

Sprawdź, czy w jest dyspensa dla Twojej diecezji » Piątek to dzień śmierci Chrystusa na krzyżu. Dlatego w Kościele ma on szczególny charakter. Zgodnie z tradycją wierzący w tym dniu nie tylko powstrzymują się od jedzenia mięsa, ale także zachowują pokutny charakter dnia. Do każdego piątku odnosi się m.in. treść 4. Przykazania Kościelnego, które brzmi: Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w okresach pokuty powstrzymywać się od udziału w zabawach. W liście z 21 października 2003 roku biskupi polscy wyjaśniali: „Z obchodem roku liturgicznego związane są dni i okresy pokuty, o których mówi czwarte przykazanie kościelne. Kodeks prawa kanonicznego z 1983 r. postanawia: ‘Wszyscy wierni, każdy na swój sposób, obowiązani są na podstawie prawa Bożego czynić pokutę. Żeby jednak wszyscy przez jakieś wspólne zachowanie pokuty złączyli się między sobą, zostają nakazane dni pokuty, w które wierni powinni modlić się w sposób szczególny, wykonywać uczynki pobożności i miłości, podejmować akty umartwienia siebie przez wierniejsze wypełnianie własnych obowiązków, zwłaszcza zaś zachowywać post i wstrzemięźliwość, zgodnie z postanowieniami zamieszczonych poniżej kanonów’ (kan. 1249). Ten sam kodeks stwierdza: „W Kościele powszechnym dniami i okresami pokutnymi są poszczególne piątki całego roku i czas wielkiego postu” (kan. 1250). Według kan. 1251 „Wstrzemięźliwość od spożywania mięsa lub innych pokarmów, zgodnie z zarządzeniem Konferencji Episkopatu, należy zachowywać we wszystkie piątki całego roku, chyba że w danym dniu przypada jakaś uroczystość.(…) - W archidiecezji katowickiej 1 maja obchodzone jest święto św. Józefa rzemieślnika (w innych polskich diecezjach ten dzień nie ma statusu święta, tylko wspomnienia liturgicznego). Święto nie znosi jednak pokutnego charakteru piątku – wyjaśnia ks. Artur Stopka, rzecznik archidiecezji katowickiej. Święto św. Józefa rzemieślnika nie jest uroczystością liturgiczną i dlatego piątek 1 maja nie przestaje mieć charakteru pokutnego. Arcybiskup Damian Zimoń skorzystał jednak z przysługującego mu prawa do udzielenia dyspensy na terenie archidiecezji katowickiej. Podobnie postąpili ordynariusze innych diecezji. Według Prawa Kanonicznego(Kan. 87 § 1), biskup diecezjalny może dyspensować wiernych - ilekroć uzna to za pożyteczne dla ich duchowego dobra - od ustaw dyscyplinarnych, tak powszechnych, jak i partykularnych, wydanych przez najwyższą władzę kościelną dla jego terytorium lub dla jego podwładnych, jednak nie od ustaw procesowych lub karnych ani od których dyspensa jest specjalnie zarezerwowana Stolicy Apostolskiej lub innej władzy. Z dotychczasowych ustaleń portalu WIARA.PL wynika, że dyspensę na dzień 1 maja ogłoszono w następujących polskich archidiecezjach i diecezjach: - katowickiej - sosnowieckiej - warszawskiej i warszawsko-praskiej (od zachowania wstrzemięźliwości od spożywania pokarmów mięsnych) - gdańskiej (od zachowania wstrzemięźliwości od spożywania pokarmów mięsnych) - koszalińsko-kołobrzeskiej (od zachowania wstrzemięźliwości od spożywania pokarmów mięsnych) - lubelskiej - łomżyńskiej - opolskiej - płockiej - radomskiej - poznańskiej - siedleckiej - bydgoskiej - przemyskiej (od zachowania wstrzemięźliwości od spożywania pokarmów mięsnych) - włocławskiej - tarnowskiej - krakowskiej - częstochowskiej Z dyspensy mogą skorzystać wszyscy, którzy 1 maja będą przebywać na terenie diecezji. Tradycyjnie 1 maja rozpoczyna w naszym kraju tzw. długi weekend. Wielu Polaków wybiera się w te dni na odpoczynek poza miejsce swego zamieszkania. Wiąże się to np. z masowym grillowaniem. – Dyspensa jest po to, by wierni nie mieli wyrzutów sumienia, że łamią przepisy dotyczące piątkowego postu. Każdy biskup w diecezji, a proboszcz w parafii ma prawo takiej dyspensy udzielić na terenie sobie podległym z ważnych powodów – wyjaśnia ks. Jarosław Kwiecień z Kurii Diecezjalnej w Sosnowcu. Dodaje jednak, że przepisy kościelne zachęcają, by w zamian odbyć praktyki pokutne w innym dniu. – Mogą to być uczynki miłosierdzia, post czy jałmużna – podkreśla ks. Kwiecień.

„Niemożliwość zachowania wstrzemięźliwości w piątek domaga się od katolika podjęcia innych form pokuty” – pisał polski episkopat w 2003 roku. Przypomnieli o tym niektórzy biskupi, udzielając dyspensy na 1 maja. Arcybiskup metropolita warszawski Kazimierz Nycz i abp warszawsko-praski Henryk Hoser zobowiązali korzystających z dyspensy, aby tego dnia ofiarowali dowolną modlitwę według intencji Ojca Świętego. Z kolei abp Józef Michalik zastrzegł, że wierni korzystający z dyspensy winni złożyć w duchu pokuty ofiarę na jałmużnę postną . Z kolei biskup koszalińsko-kołobrzeski Edward Dajczak zachęca do zastąpienia wstrzemięźliwości innymi formami pokuty, zwłaszcza uczynkami miłości i pobożności. W swoim komunikacie kuria warmińsko-mazurska poinformowała, że nie ma powodu, aby tamtejszy arcybiskup udzielił ogólnej dyspensy wszystkim wiernym. Bp Jacek Jezierski, wikariusz generalny przypomina jednak, że każdy Ksiądz Proboszcz może udzielić takiej dyspensy wiernym przebywającym na terenie parafii, którą administruje. Do tej pory udało nam się ustalić, że dyspensy nie udzielono w następujących diecezjach i archidiecezjach: - warmińsko-mazurskiej - gliwickiej - zielonogórsko-gorzowskiej - bielsko-żywieckiej - kaliskiej - elbląskiej - wrocławskiej - świdnickiej - drohiczyńskiej Jeśli diecezji brak, to znaczy niestety tyle, że nie udało nam się uzyskać żadnej pewnej informacji na ten temat... W sumie należałoby uznać, że dyspensy nie ma, chyba że np. proboszcz będzie miał inne informacje. Przypominam też, że na terenie parafii zawsze może udzielić takiej dyspensy proboszcz.