Yukio Hatoyama premierem Japonii

PAP |

publikacja 16.09.2009 08:23

Przywódca pozostającej do tej pory w opozycji Partii Demokratycznej (PD) Yukio Hatoyama objął w środę urząd premiera Japonii. Jego kandydatura została zaaprobowana w głosowaniu przez obie izby japońskiego parlamentu.

Yukio Hatoyama EVERETT KENNEDY BROWN PAP/EPA. Yukio Hatoyama
Nowy premier Japonii, Tokio 16.09.2009

Parlament zebrał się na specjalnej sesji, w czasie której ustąpił formalnie dotychczasowy rząd na czele z premierem Taro Aso. Tym samym zakończył się trwający ponad 50 lat okres niemal nieprzerwanych rządów konserwatystów z Partii Liberalno-Demokratycznej (PLD).

Ugrupowanie Hatoyamy zdobyło w czasie wyborów do 480-osobowej niżby niższej parlamentu w końcu sierpnia 308 mandatów, podczas gdy PLD poniosła dotkliwą porażkę, uzyskując tylko 119 miejsc i tracąc w ten sposób władzę.

Hatoyama zyskał poparcie elektoratu dzięki obietnicom, że pozbawi władzy weteranów japońskiej biurokracji, związanych silnie w wielkimi korporacjami. Układ taki dominował na japońskiej scenie politycznej w ciągu ostatniego półwiecza. Szef PD obiecał także społeczeństwu wzrost wydatków na cele socjalne.

W polityce zagranicznej Hatoyama zapowiadał większą niezależność kraju od głównego sojusznika - Stanów Zjednoczonych oraz zbliżenie z azjatyckimi sąsiadami, co odczytywano głównie jako gest adresowany do głównego rywala Japonii w regionie - Chin.

Krytycy Hatoyamy podkreślali jednak, iż lider PD nie wyjaśniał, w jaki sposób pozyska w czasach kryzysu pieniądze na realizację zapowiadanych programów socjalnych. Zdaniem analityków większość elektoratu nie głosowała jednak na PD z powodu poparcia dla jej programu lecz głównie z przekonania, że w kraju konieczne są zmiany.

Hatoyama w ciągu dnia ma przedstawić parlamentowi skład swego rządu. Z nieoficjalnych informacji wynika, że resortem spraw zagranicznych kierować będzie Katsuyaa Okada a finansów - Hirohisa Fujii, sprawujący już ten urząd w ciągu kilku miesięcy, gdy krajem nie rządziła PLD na przełomie lat 1993-94. Nowy rząd ma mieć koalicyjny charakter, gdyż wejdą do niego obok PD dwie małe partie: Socjaldemokratyczna Partia Japonii (SDPJ) i Nowa Partia Ludowa (NPL). Obie partie współpracowały z PD, gdy ta znajdowała się w opozycji. SDPJ dysponuje w nowym składzie izby niższej siedmioma mandatami a NPL trzema.

Nowy rząd Japonii stanie w obliczu olbrzymich wyzwań, głównie w sferze gospodarczej. Światowy kryzys finansowy w poważnym stopniu dotknął kraj, powodując wzrost bezrobocia do niespotykanego tu poziomu. Problemem jest także starzenie się społeczeństwa i co za tym idzie wzrost wydatków na opiekę społeczną.

W dziedzinie polityki zagranicznej Hatoyama będzie musiał określić strategię kraju w trudnych stosunkach ze Stanami Zjednoczonymi, Chinami czy Rosją. Zapowiedział już, że chciałby wziąć udział w przyszłotygodniowej sesji Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych i spotkać się przy tej okazji w Nowym Jorku z prezydentem USA Barackiem Obamą.

Sylwetka nowego premiera:

62-letni Yukio Hatoyama jest - jak powiada się w Tokio - politykiem o błękitnej krwi, gdyż pochodzi z rodziny o wielopokoleniowych tradycjach działalności na scenie politycznej kraju.

Znany jest także wśród rodaków jako "ET", czyli kosmita z popularnego filmu Stevena Spielberga, zarówno ze względu na swą aparycję, mającą przypominać sympatycznego przybysza z kosmosu, jak i niekonwencjonalne poglądy czy zachowanie.

Lider Partii Demokratycznej (PD), która odsunęła od władzy po ponad 50 latach konserwatystów z Partii Liberalno-Demokratycznej (PLD), jest wnukiem Ichiro Hatoyamy, premiera Japonii w latach 1954-56 oraz synem także Ichiro Hatoyamy - szefa japońskiej dyplomacji w latach 1976-77. Pradziadek obecnego premiera Kazuo był przewodniczącym parlamentu Japonii na przełomie wieku. Rodzina Hatoyama należy także do najbogatszych rodów w kraju - była m.in. założycielką znanej firmy Bridgestone, produkującej opony samochodowe.

Hatoyama z wykształcenia jest inżynierem - ukończył studia m.in. w Tokio i na uniwersytecie Stanford w USA.

Karierę polityczną rozpoczął jako sekretarz swego ojca w 1983 roku, a trzy lata później sam zdobył mandat deputowanego do izby niższej japońskiego parlamentu z ramienia Partii Liberalno-Demokratycznej. W 1993 roku wystąpił z PLD, tworząc Nową Partię Sakigake, a w 1996 roku stał się współzałożycielem Partii Demokratycznej. W maju obecnego roku, po skandalu związanym z oskarżeniem przewodniczącego partii Ichiro Ozawy o korupcję, Hatoyama został wybrany nowym przewodniczącym Partii Demokratycznej i poprowadził ją do zwycięstwa w sierpniowych wyborach do izby niższej parlamentu.

Powiedzenie Hatoyamy, iż "o polityce winni decydować politycy a nie biurokraci" stało się głównym hasłem kampanii przedwyborczej PD. Obecny premier zapowiadał też wzrost wydatków z budżetu państwa na opiekę medyczną, sprawy socjalne, dla rodzin wielodzietnych i najuboższych farmerów. Zastrzegał jednocześnie, iż nowe wydatki nie spowodują wzrostu podatków. Mimo że Hatoyama nie wyjaśnił, skąd weźmie pieniądze na realizację takiego programu, wyborcy odpowiedzieli na obietnice, głosując na PD. Obecnie nowy rząd, w zasadzie nie mający żadnych doświadczeń w kierowaniu państwem, będzie musiał zmierzyć się ze szczególnie trudną rzeczywistością - przede wszystkim złą sytuacją gospodarczą kraju.

Yukio Hatoyama znany jest ze spokojnego sposobu bycia i stąd często zarzucano mu, że jest jedynie marionetką "silnego człowieka" PD - Ozawy.

Nowy premier jest niemal całkowicie nieznany poza granicami kraju. W czasie kampanii wyborczej większym zainteresowaniem cieszyła się jego żona Miyuki, dawna aktorka, którą poznał w czasie studiów w USA. Pani Hatoyama twierdzi m.in. że odwiedziła planetę Wenus i w poprzednim życiu spotkała Toma Cruise'a...

Państwo Hatoyama mają jednego syna, który - jak wynika z informacji prasowych - ukończył studia inżynieryjne i zajmuje się obecnie pracą naukową w Rosji.