Polska potrzebuje autorytetów

– Trzeba umieć rozróżnić człowieka, który jest autorytetem i człowieka który ma autorytet – podkreśla biskup Marek Jędraszewski, który także uczestniczył w posiedzeniach Rady Społecznej. Zdaniem bp. Jędraszewskiego posiadanie autorytetu jest często skutkiem sztucznego wykreowania go przez innych, na przykład przez media. – Bardziej fundamentalne jest bycie autorytetem dla innych, ale na to pracuje się przez całe życie – zauważa delegat Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Akademickiego.

– Żeby być autorytetem nie trzeba mieć fanów – uważa prof. Roman Słowiński, który podczas konferencji prasowej zaprezentował dziennikarzom treść oświadczenia. Zdaniem tego wybitnego polskiego naukowca, informatyka i doktora honoris causa kilku europejskich uczelni, „autorytet to rodzaj świętości”. – Dlatego Jan Paweł II był dla wielu autorytetem, a stało się tak także dlatego, że poprzez liczne kanonizacje umiał on pokazywać ludzi świętych – podkreśla prof. Słowiński.

Członkowie Rady Społecznej przy Arcybiskupie Poznańskim w wydanym oświadczeniu podkreślają, że „istnienie autentycznych autorytetów w społeczeństwie lub narodzie jest czymś koniecznym dla ich trwania i rozwoju”. „O trwałości autorytetu danej osoby, a zatem o tym, że nie jest ona autorytetem tylko «sezonowym» lub czysto «koniunkturalnym», decyduje świat wartości, którym ta osoba służy. Osoba ciesząca się autentycznym i trwałym autorytetem charakteryzuje się stałą prawością w myśleniu i odwagą w działaniu” – piszą członkowie rady.

Rada Społeczna zauważa także problem sztucznie kreowanych autorytetów. „Jeśli jakaś osoba reprezentuje i głosi pewne pseudowartości lub, co gorsza, anty-wartości, to mimo swych ewentualnych «sukcesów» i rozgłosu, w krótszym lub dłuższym czasie jej autorytet okazuje się sprawą iluzoryczną, a ona sama przechodzi do historii niekiedy jako ostrzeżenie dla tych wszystkich, którzy usiłowali wykreować ją na autorytet lub którzy świadomie lub nieświadomie za taki ją uznali” – zauważa Rada Społeczna przy Arcybiskupie Poznańskim.

„Istnienie autentycznych autorytetów decyduje o kulturze narodu, a więc o tym, co stanowi podstawę do jego zmagań o wolność, niezależność i suwerenność” – piszą dalej członkowie rady, powołując się na sformułowanie Jana Pawła II wypowiedziane w ONZ, że był on „synem Narodu, który przetrwał najstraszliwsze doświadczenia dziejów, którego wielokrotnie sąsiedzi skazywali na śmierć – a on pozostał przy życiu i pozostał sobą. Zachował własną tożsamość i zachował pośród rozbiorów i okupacji własną suwerenność jako Naród – nie opierając się na jakichkolwiek innych środkach fizycznej potęgi, ale tylko na własnej kulturze, która okazała się w tym wypadku potęgą większą od tamtych potęg”.

Rada Społeczna przy Arcybiskupie Poznańskim upatruje przyczyn kryzysu autorytetów w tragedii Polski, która w latach 1939-1989 została wydana na łup dwom systemom totalitarnym walczącym autentycznymi autorytetami narodu. Z kolei po przemianach 1989 roku do Polski zaczęła „przenikać nowa kultura o charakterze postmodernistycznym, oparta na materialistycznej wizji świata i na tak zwanej poprawności politycznej. Jej głównym postulatem jest odrzucenie istnienia obiektywnej prawdy, a w konsekwencji istnienia trwałych, obiektywnych wartości, które usiłuje się ukazać jako rodzaj utopii prowadzącej do braku otwartości, nietolerancji, przemocy i terroryzmu”.

„Wbrew opisanej wyżej presji kulturowej istnieją jednak w naszym społeczeństwie osoby szlachetne i odważne, będące świadkami autentycznych wartości. Choć milczą o nich media, to pozostają one autorytetami dla swojego otoczenia” – podkreślają z nadzieją członkowie rady.

Rada Społeczna przy Arcybiskupie Poznańskim istnieje od 2002 roku. Wśród jej członków są profesorowie wyższych uczelni, wybitni prawnicy, lekarze, członkowie Polskiej Akademii Nauk związani z Poznaniem.