5 lutego 1937 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zatwierdził realizację budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego.
Głównym jego autorem był ówczesny wicepremier i minister skarbu Eugeniusz Kwiatkowski.
COP zlokalizowano w tzw. trójkącie bezpieczeństwa, czyli w widłach Wisły i Sanu.
Andrzej Capiga /Foto Gość
COP
Eucharystii przewodniczy bp Krzysztof Nitkiewicz
Budując go w tym właśnie miejscu Eugeniusz Kwiatkowski zamierzał dokonać faktycznego połączenia całego kraju. Chodziło mu również o przemieszczenie przemysłu z okręgu górnośląskiego i rozszerzenie wewnętrznego rynku zbytu o chłonne tereny wschodnie - tłumaczy Dionizy Garbacz, dziennikarz i regionalista.
O lokalizacji zdecydowały też czynniki demograficzne.
- Tereny, na których wbudowano COP, były, poza kresami wschodnimi, najbardziej zacofanym gospodarczo terenem, o najniższej stopie życiowej i najwyższym przeludnieniu w rolnictwie. Zamieszkiwało je ponad 5,6 mln osób, w tym tylko 17,3 proc. w mieście - dodaje Dionizy Garbacz.
Andrzej Capiga /Foto Gość
COP
Przemarsz ulicami miasta
Przy budowie samych tylko Zakładów Południowych (obecna Huta „Stalowa Wola”), pracowało, jak podaje Melchior Wańkowicz w „Sztafecie", prawie 7,5 tys. osób. Ich uroczyste otwarcie, z udziałem prezydenta Ignacego Mościckiego, nastąpiło 14 czerwca 1939 r. Przy zakładzie powstały również osiedla zwane koloniami: Dyrektorską, Urzędniczą, Majsterską i Robotniczą. W sumie 970 mieszkań o różnym standardzie i wielkości.
- 2017 rok będzie obfitował w różnego rodzaju wydarzenia związane z 80. rocznicą powstania COP. Będziemy w nich pokazywali, że COP to genialna idea II Rzeczypospolitej, do której dziś chcemy nawiązywać nie tylko pod względem gospodarczym, ale też patriotycznego wychowania. COP to najpiękniejsze dziecko niepodległości z 1918 r. Chcemy zaszczepiać ducha patriotyzmu młodemu pokoleniu, by było dumne ze Stalowej Woli - zapewnił prezydent miasta Lucjusz Nadbereżny podczas inauguracji jubileuszu w Miejskim Domu Kultury.
Andrzej Capiga /Foto Gość
COP
Uroczystą sesję Rady Miejskiej otworzył Stanisław Sobieraj
Obchody rozpoczęły się Mszą .św. w intencji Eugeniusza Kwiatkowskiego i budowniczych Centralnego Okręgu Przemysłowego, której, w bazylice konkatedralnej w Stalowej Woli, przewodniczył ordynariusz sandomierski bp Krzysztof Nitkiewicz.
Zdaniem ordynariusza Eugeniusz Kwiatkowski, wybitny ekonomista, polityk, mąż stanu zobaczył oczyma duszy wielkość Rzeczypospolitej, pomimo spowodowanego rozbiorami głębokiego rozdarcia wspólnoty narodowej pod względem duchowym i materialnym.
Andrzej Capiga /Foto Gość
COP
Artystyczne czytanie mowy programowej Eugeniusza Kwiatkowskiego
Jego plany i działania przyniosły rozkwit przemysłu ciężkiego, zbrojeniowego, chemicznego oraz gospodarki morskiej. Przyczyniły się do spadku bezrobocia spowodowanego kryzysem ekonomicznym i przeludnieniem wsi. To była droga do budowania narodowej wspólnoty i jej obrony przed zewnętrznymi wrogami. Gdyby nie dalekosiężna i ambitna wizja Eugeniusza Kwiatkowskiego oraz determinacja w jej realizowaniu, nie powstałaby również Stalowa Wola. Budowa Zakładów Południowych, będących jedną z najważniejszych inwestycji COP, stała się bezpośrednią przyczyną powstania miasta, które świętuje 80 lat swojego istnienia - podkreślił ordynariusz.
W MDK zaś odbyła się uroczysta Sesja Rady Miejskiej, gdzie zebrani usłyszeli mowę programową wicepremiera Eugeniusza Kwiatkowskiego wygłoszoną 5 lutego 1937 r. podczas obrad Komisji Budżetowej sejmu. Obejrzeli też film dokumentalny „C.O.P. Stalowa Wola” z 1938 r. w reżyserii Jerzego Gabryjelskiego.
aktualna ocena | |
głosujących | |
Ocena |
bardzo słabe |
słabe |
średnie |
dobre |
super |
"Śmiało można powiedzieć, że pielgrzymujemy. My przedstawiciele władz państwowych (...)".
"Nieumyślne narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu"
Tylko czerwcu i lipcu strażacy z tego powodu interweniowali ponad 800 razy.