Trzy europejskie kraje niebędące członkami Unii Europejskiej – Norwegia, Islandia i Lichtenstein – stworzyły dwa specjalne fundusze, których celem jest zmniejszanie różnic ekonomicznych i społecznych oraz wzmacnianie stosunków dwustronnych pomiędzy darczyńcami a nowymi państwami UE, w tym Polski. Środki z Norweskiego Mechanizmu Finansowego (fundusz norweski) i Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (fundusz EOG) są pomocą bezzwrotną, jednak nie bezinteresowną. W zamian te trzy kraje korzystają z dostępu do rynku wewnętrznego UE. Polska jest największym beneficjentem tych funduszy, w obecnej edycji na lata 2014–2021 przyznano nam 809 mln euro. Realizacja projektu i współpraca z państwami darczyńcami w sferze ekonomicznej układa się dobrze. Aktualnie realizowanych jest 11 programów, w ramach których środki rozdzielają ministerstwa lub instytucje państwowe. Kontrowersje dotyczą programów społecznych przeznaczonych dla organizacji pozarządowych na takie cele jak budowa społeczeństwa obywatelskiego, równość, prawa mniejszości, walka z dyskryminacją. W tym roku jest to jeden program – Aktywni Obywatele, który składa się z części krajowej i regionalnej, a przeznaczonych jest na niego odpowiednio 30 i 23 mln euro (247 mln zł) z ogólnej puli 809 mln euro.