Ukraińska Państwowa Międzyresortowa Komisja ds. Wojen i Represji Politycznych otrzymała już z Polski wniosek w sprawie przyjazdu polskich ekspertów na ekshumację ciał więźniów zamordowanych przez NKWD w Łucku w 1941 roku. Poinformował o tym w czwartek wieczorem PAP sekretarz komisji Swiatosław Szeremet.
Wcześniej strona ukraińska informowała, że nie otrzymała dotąd z Polski stosownych dokumentów. Z tego powodu przyjazd ekspertów stał pod znakiem zapytania z przyczyn formalnych.
"List (z Polski) dotarł do nas późnym popołudniem" - potwierdził w rozmowie telefonicznej Szeremest.
Międzyresortowa Komisja jest ukraińskim odpowiednikiem polskiej Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (ROPWiM). Jej sekretarz Andrzej Przewoźnik mówił w poniedziałek, że prośba o zgodę na włączenie Polaków do prac w Łucku dotrze na Ukrainę w środę.
Zgodnie z zapowiedziami władz miejskich Łucka początek robót zaplanowano na najbliższy poniedziałek, 17 sierpnia.
"Osobiście nie mam nic przeciwko obecności polskich ekspertów. Wniosek pana Przewoźnika zostanie rozpatrzony, jak tylko do nas dotrze. Dodam tylko, że zgodnie z ukraińskim prawem na udzielenie odpowiedzi mamy 30 dni" - mówił wcześniej w czwartek Szeremet.
"Mam nadzieję, że wraz z wnioskiem (o udział polskich ekspertów w pracach w Łucku - PAP) Przewoźnik prześle odpowiedzi na osiem listów, które wystosowałem do ROPWiM w sprawie ukraińskich upamiętnień w Polsce" - podkreślił.
Szeremet wyjaśnił, że w listach tych zwracał się do Polaków m.in. w kwestii upamiętnienia pochowanych w Łańcucie żołnierzy armii Ukraińskiej Republiki Ludowej (petlurowców) oraz odnowienia zniszczonego w kwietniu pomnika Ukraińskiej Powstańczej Armii na bieszczadzkiej górze Chryszczata w województwie podkarpackim.
Ukraiński odpowiednik sekretarza ROPWiM nie ukrywa, że współpraca ze stroną polską nie układa się najlepiej.
"Uzyskując od nas zgodę na pięć polskich upamiętnień na Ukrainie, dostajemy od Polaków pozwolenie na jedno ukraińskie upamiętnienie w Polsce. Uważam, że relacje między nami powinny być partnerskie, jednak mam odczucie, że tak nie jest" - zaznaczył Szeremet.
Mówiąc o pochówkach na terenie więzienia w Łucku sekretarz wyraził zdziwienie, wywołane zainteresowaniem tą sprawą w Polsce. "Większość ofiar to Ukraińcy. Nie wykluczam, że byli tam i Polacy, ale nie było ich wielu" - powiedział.
Szacuje się, że w 1941 roku, uciekając przed natarciem Niemców, NKWD rozstrzelało na terenie więzienia w Łucku 2-4 tys. osób. Większość pomordowanych to Ukraińcy. Zdaniem strony polskiej pozostali - 500-1000 osób - to Polacy.
"Nieumyślne narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu"
Tylko czerwcu i lipcu strażacy z tego powodu interweniowali ponad 800 razy.