Komisja duszpasterstwa radzi

Jak przygotowywać parafialne rady do tworzenia lokalnych programów duszpasterskich? Potrzeba im stworzyć mechanizmy, które zachęcą do duszpasterskich działań we własnej wspólnocie. – To są ludzie bardzo religijnie, duchowo zmotywowani, ale brakuje im konkretnych narzędzi, by to duszpasterskie powołanie realizować w obrębie wspólnoty – tłumaczył ks. Sadłoń.

Kto powinien wchodzić w skład parafialnych rad duszpasterskich? Ich członkowie powinni przynajmniej częściowo zdiagnozować poziom religijności w parafii oraz związane z tym problemy, w tym te odnoszące się do sytuacji demograficznej ich wspólnoty. Muszą też wiedzieć, co z ogólnopolskich i diecezjalnych wskazań programu duszpasterskiego jest realizowane w ich parafii.

W polepszeniu jakości działania parafialnych rad duszpasterskich ma pomóc pilotażowy program kursów formacyjnych, które opracowały ISKK i UKSW. Jest on realizowany na razie w diecezji warszawsko-praskiej. Składają się na niego 3-godzinne zajęcia. Do tej pory zorganizowano dwa spotkania z radami parafialnymi z trzech dekanatów. Odbywają się one w soboty: rozpoczynają Mszą św., po której następuje 45-minutowy wykład (m.in. o tym, czym jest parafia i jakie jest w niej miejsce świeckich; co mają oni do zrobienia w Kościele; czym jest rada parafialna) oraz praca w grupach, gdzie w dyskusji uczestnicy wymieniają się swoimi pomysłami i doświadczeniami. Założenie jest takie, by kurs (zostanie rozszerzony do 10 godzin realizowanych np. w piątek i sobotę) ukończyli członkowie wszystkich duszpasterskich rad parafialnych w tej diecezji.

W takim kursie powinni uczestniczyć parafianie ze swoim proboszczem. Ci, którzy go ukończyli, powinni – zdaniem współautorów programu warsztatów – umieć przygotować i wdrożyć parafialny program duszpasterski. Powinien on mieć – jak w przypadku programu ogólnopolskiego - zarówno krótko-, jak i długoterminowe i jasno sprecyzowane cele, zgodne z potrzebami i sytuacją wspólnoty. Za ich realizację powinny być odpowiedzialne konkretne osoby, trzeba też wyznaczyć terminy wykonania poszczególnych zadań oraz opisane potrzebne do tego zasoby finansowe i rzeczowe. „Oczywiście stworzenie programu nie wystarczy. Nawet najlepszy program duszpasterski musi być wprowadzany w życie” – zaznaczył ks. Wielebski.

Teraz świeccy powinni być tarczą Kościoła

Oceniając skuteczność kursów, ordynariusz warszawsko-praski abp Henryk Hoser stwierdził, że decydujące w wielu przypadkach są postawy samych proboszczów i ich mentalność. - To proboszcz kształtuje rzeczywistość parafii, to on będzie przewodniczącym rady duszpasterskiej, to jego osobowość i przyzwyczajenia, jego kultura pastoralna będzie tu decydująca - przypominał.

W opinii abp. Hosera, Kościół jako najstarsza instytucja społeczna na świecie ma duże cechy inercyjne, i jest to „wbudowane w mentalność ludzi, do których się zwracamy”. - W mojej ocenie, większość aktualnych proboszczów żyje według tezy: „zawsze się tak robiło i było dobrze”. Jest to model Kościoła, który był praktykowany w czasach komunistycznych, przy ogromnej centralizacji działań w Kościele, a jednocześnie model, który stawiał na działalność księży. To księża byli tarczą ochronną świeckich, a dziś sytuacja tak się zmieniła, że to świeccy powinni być tarczą ochronną działań Kościoła – podkreślił abp Hoser.

W jego ocenie, praktykowane obecnie w parafiach formy integracji wiernych, liturgia, rekolekcje adwentowe i wielkopostne, czy misje – do których przywiązani są księża – mają na celu nawrócenie osobiste, ale nie przyczyniają się do budowania i utrwalania wspólnoty.