Wśród Polaków umacnia się postawa prodemokratyczna - 70 proc. badanych podziela pogląd o przewadze demokracji nad innymi formami rządów. Taki pogląd najczęściej deklarują zwolennicy Nowoczesnej, najrzadziej sympatycy ruchu Kukiz'15 - wynika z sondażu CBOS.
Prawie od początku lat dziewięćdziesiątych większość społeczeństwa uważa, że demokracja ma przewagę nad wszelkimi innymi formami rządów - podkreśla CBOS.
W styczniu br., w stosunku do pomiaru sprzed dwóch miesięcy, ankieterzy odnotowali wzrost postaw prodemokratycznych: pogląd o przewadze demokracji nad innymi formami rządów podziela 70 proc. badanych (wzrost o 6 punktów procentowych). Nie zgadza się z nim 18 proc. (spadek o 6 punktów).
Przeświadczenie o wyższości demokracji nad innymi formami rządów dominuje we wszystkich dużych elektoratach partyjnych. Taki pogląd najczęściej deklarują zwolennicy Nowoczesnej, najrzadziej - choć również w znacznej większości - sympatycy ruchu Kukiz'15.
W ciągu dwóch miesięcy od poprzedniego badania zmieniło się też nastawienie wobec rządów niedemokratycznych. W listopadzie ub.r. opinie na temat ich dopuszczalności były podzielone: tyle samo osób je akceptowało, co odrzucało. Obecnie co drugi Polak dezaprobuje takie rozwiązania polityczne (50 proc., wzrost o 10 punktów procentowych), natomiast ze stwierdzeniem, że niekiedy rządy niedemokratyczne mogą być lepsze od demokratycznych, zgadza się niespełna co trzeci (30 proc., spadek o 10 punktów).
Najwyższy poziom aprobaty niedemokratycznych rozwiązań w polityce zaobserwowano wśród zwolenników ruchu Pawła Kukiza, a odrzucają je najczęściej potencjalni wyborcy partii Ryszarda Petru i PO.
Znacznie zmniejszył się poziom alienacji politycznej - tzn. odsetek obywateli twierdzących, że nie ma dla nich znaczenia to, czy rządy w kraju są demokratyczne czy niedemokratyczne; jest on obecnie jednym z najniższych w historii badań dotyczących demokracji (od listopada 2015 roku spadek o 11 punktów procentowych, do 29 proc.).
Jednocześnie zwiększyła się grupa osób, którym nie jest to obojętne (o 9 punktów, do 62 proc.), i jest obecnie największa z dotychczas zarejestrowanych. Najwyższy poziom alienacji politycznej, podobnie jak znaczne przyzwolenie na rządy niedemokratyczne odnotowano po wyborach parlamentarnych w 2005 roku.
Obojętność wobec typu rządów najczęściej wyrażają osoby, które obecnie nie wzięłyby udziału w ewentualnych wyborach parlamentarnych. Postawa ta jest również minimalnie częstsza niż przeciętnie w elektoracie PiS, natomiast relatywnie najrzadziej prezentują ją potencjalni wyborcy Nowoczesnej i PO.
Ocena funkcjonowania demokracji w Polsce jest jednak bardziej krytyczna niż stosunek Polaków do demokracji, jako pożądanego systemu politycznego. W styczniu blisko dwie piąte Polaków (39 proc., od listopada 2015 roku spadek o 4 punkty procentowe) zadeklarowało zadowolenie z funkcjonowania demokracji w naszym kraju, natomiast 50 proc. było z niego niezadowolonych.
Pozytywnie o funkcjonowaniu demokracji w Polsce wypowiada się przeważająca część zwolenników PiS, natomiast na ogół negatywnie oceniają je potencjalni wyborcy Nowoczesnej i PO. Sympatycy ruchu Pawła Kukiza są pod tym względem dość podzieleni, częściej jednak krytykują je niż chwalą.
Zadowoleni z tego, jak działa demokracja w naszym kraju, najczęściej uzasadniają swoje stanowisko gwarancjami swobód i wolności obywatelskich (32 proc.). Mniej więcej jedna piąta (21 proc.) uzasadnia swoją opinię rolą obywateli w życiu politycznym kraju i ich wpływem na sprawy publiczne, w tym również dostępnością instytucji wolnych wyborów, za pośrednictwem których dochodzi do wymiany przedstawicieli niespełniających oczekiwań.
W podobnym tonie wypowiada się 7 proc. badanych, którzy pozytywną ocenę demokracji motywują wygraną PiS w wyborach parlamentarnych, aprobatą obecnego rządu i prezydentury Andrzeja Dudy, "dobrą zmianą" w polityce, a także utratą władzy przez Platformę Obywatelską.
Badani, którzy krytykują sposób funkcjonowania demokracji w Polsce, w największym stopniu (24 proc.) uzasadniają swoją ocenę niezadowoleniem z obecnej sytuacji politycznej w kraju, tj. przede wszystkim niezadowoleniem z rządów PiS, prezydentury Andrzeja Dudy czy stylu pracy legislacyjnej nowego Sejmu.
Rzadziej w tym kontekście wymieniane są konkretne sprawy, jak spór o obsadę i zaprzysiężenie sędziów Trybunału Konstytucyjnego, łamanie konstytucji i nieprzestrzeganie innych fundamentalnych zasad organizacji państwa, np. trójpodziału władzy, a ponadto "zawłaszczanie" różnych instytucji - wśród których wyróżniano na ogół media publiczne, wyrażając obawy o utratę przez nie niezależności.
Marginalnie (1 proc.) w tym kontekście pojawiają się głosy krytykujące działania obecnej opozycji lub okres rządów PO. W przypadku 15 proc. negatywna ocena polskiej demokracji wynika z braku zaufania do klasy politycznej jako całości, przekonania, że politycy realizują własne cele, a nie interesy obywateli, nie dotrzymują obietnic wyborczych i nie mają szacunku do wyborców.
Badanie CBOS przeprowadzono metodą wywiadów bezpośrednich (face-to-face) wspomaganych komputerowo (CAPI) w dniach 7-14 stycznia 2016 roku na liczącej 1063 osoby reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski.
"Śmiało można powiedzieć, że pielgrzymujemy. My przedstawiciele władz państwowych (...)".
"Nieumyślne narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu"
Tylko czerwcu i lipcu strażacy z tego powodu interweniowali ponad 800 razy.