Kościół prawosławny 18 i 19 sierpnia obchodzi jedno z najważniejszych świąt w kalendarzu liturgicznym - Przemienienie Pańskie. Na Świętej Górze Grabarce znajduje się świątynia klasztorna, gdzie odbywają główne uroczystości z udziałem hierarchów i tysięcy pielgrzymów przybywających z całej Polski i zagranicy.
Głównej liturgii przewodniczył zwierzchnik Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego metropolita Sawa, w asyście innych cerkiewnych hierarchów, m.in. arcybiskupów: białostocko-gdańskiego Jakuba i lubelsko-chełmskiego Abla.
Obchody na Świętej Górze rozpoczęły się już w czwartek. Tego dnia celebrowano Święto Iwierskiej Ikony Bogurodzicy, której kopia znajduje się w głównej świątyni kompleksu klasztornego, cerkwi pw. Przemienienia Pańskiego. Pątnicy wzięli udział w Nabożeństwie Całonocnego Czuwania, któremu przewodniczył biskup siemiatycki Warsonofiusz.
Specjalnie na tę uroczystość na Grabarkę przybyło liczne grono pielgrzymów. Najliczniejsza grupa ok. 360 osób pochodzi z Bielska Podlaskiego. Wielu pielgrzymów przybyło też m.in. z Warszawy, Sokółki i Hajnówki. Zgodnie z tradycją pątnicy trzykrotnie okrążyli całą cerkiew na kolanach.
Ks. Jan Awksietijuk z prawosławnej parafii św. Anny w Boratyńcu Ruskim, w świątecznej homilii ocenił, że XXI wiek to czas, w którym człowiek zewsząd wzywany jest do troski o osobistą wolność, często nie bacząc na innych. - Popularne hasła, takie jak "uwolnij swoje emocje, swój czas, masz prawo do wolności, aborcji, do eutanazji", zacierają granice między dobrem a złem. Człowiek chciałby być całkowicie wolny i od nikogo niezależny – zauważył.
Duchowny podkreślił, że wspomniana wolność może prowadzić do oderwania się od Boga, który pokazuje ludziom zupełnie inne prawa. - Bóg jest miłością nie dlatego, że chce nam na wszystko pozwolić. Bóg jest miłością, ponieważ mówi nam, co jest dobre, a co złe, daje nam wolną wolę i pozwala dokonywać wyborów – wyjaśnił. Dodał, że Cerkiew uczy, że wolność polega na dokonaniu wyboru zgodnie z wolą Bożą. Ks. Awksietijuk podkreślił także, że to Chrystus jest właściwą drogą każdego człowieka. - Ta droga prowadzi do celu, ale sami musimy nią ruszyć - wyjaśnił.
Wśród gości głównych uroczystości znaleźli się przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, Kościoła katolickiego oraz służb mundurowych. Ze wstępnych szacunków policji wynika, że przez trzy świąteczne dni sanktuarium na Grabarce odwiedziło ok. 12 tys. wiernych.
Święta Góra Grabarka to najbardziej znane w Polsce prawosławne sanktuarium. Zgodnie z przekazami, podczas panującej na początku XVIII wieku epidemii, w tym miejscu znalazła schronienie grupa mieszkańców pobliskich Siemiatycz. W podzięce za ocalenie mieli oni postawić na górze drewniany krzyż. Obecnie cerkiew Przemienienia Pańskiego otaczają tysiące wotywnych krzyży, ustawianych przez wiernych w różnych intencjach.
Oprócz święta Przemienienia Pańskiego odbywają się tu inne ważne religijne wydarzenia, takie jak np. ogólnopolska paschalna pielgrzymka młodzieży prawosławnej.
Dzieje Świętej Góry
Święta Góra Grabarka to miejsce, gdzie od stuleci podążają prawosławni pielgrzymi. Jej najstarsze dzieje nie są znane. Góra zasłynęła w 1710 r., kiedy epidemia cholery szalała na terenach Podlasia. W tym czasie pewnemu starcowi we śnie zostało objawione, że ratunek można znaleźć na pobliskim wzgórzu. Wierni poszli za głosem Bożym, przynosząc ze sobą krzyże. Z modlitwą obmywali się i pili wodę ze źródełka. Według kroniki siemiatyckiej parafii ratunek od choroby znalazło wówczas ok. 10 tys. ludzi. W podzięce Bogu za cud zbudowano na tym miejscu drewnianą kapliczkę Przemienienia Pańskiego. Cerkiew przebudowywana, remontowana, upiększana dotrwała do 1990 r., kiedy to podpalona spłonęła doszczętnie. Nowa cerkiew została wyświęcona w 1998 r. Jest już murowana.
W 1947 r. na Świętej Górze powstał prawosławny żeński klasztor św. Marty i Marii. Od tej pory historia Góry jest nieodłączna od dziejów klasztoru. Siostry modlą się i opiekują się tym świętym miejscem.
Od 2000 r. na Świętej Górze znajduje się Iwierska Ikona Matki Bożej, napisana na Świętej Górze Atos, podarowana na pamiątkę 2000 lat chrześcijaństwa.
Od setek lat ludzie przychodzą tu z prośbą i modlitwą o pomoc. Zostawiają swoje krzyże, pod którymi kryją się ich osobiste troski, smutki i radości. Przychodzą, aby tu znaleźć ukojenie, radość, pociechę i wzmocnienie.
Najbardziej liczne pielgrzymki przybywają na Świętą Górę na święto Przemienienia Pańskiego (18/19 sierpnia), ale wierni, pielgrzymi i turyści docierają tu przez cały rok.
"Śmiało można powiedzieć, że pielgrzymujemy. My przedstawiciele władz państwowych (...)".
"Nieumyślne narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu"
Tylko czerwcu i lipcu strażacy z tego powodu interweniowali ponad 800 razy.