Unia Europejska i Rada Europy wspólnie potępiły w piątek stosowanie kary śmierci na Białorusi i zapowiedziały działania na rzecz jej zniesienia w tym ostatnim kraju Europy, gdzie jest ona wykonywana. Okazją jest przypadający w niedzielę Dzień przeciw Karze Śmierci.
"Rada Europy i Unia Europejska ponownie potępiają uciekanie się do kary śmierci na Białorusi. Będziemy kontynuowali wysiłki, by zachęcić Białoruś do zniesienia kary głównej, włączając w to organizowanie wspólnych wydarzeń w Mińsku. W tym kontekście witamy z zadowoleniem decyzję władz Białorusi, by ustanowić parlamentarną grupę ad hoc ds. kary śmierci" - głosi wspólny komunikat obu europejskich organizacji.
Na terytorium UE i RE od 1997 r. nie wykonano żadnego wyroku kary śmierci (Białoruś nie jest członkiem Rady Europy). Nie oznacza to, że została ona wykreślona definitywnie z kodeksów karnych wszystkich europejskich krajów. Np. w Rosji teoretycznie nadal obowiązuje, choć tamtejszy sąd konstytucyjny zakazał jej orzekania i wykonywania.
W oświadczeniu UE i RE zapewniają, że są przeciwko stosowaniu kary śmierci we wszystkich okolicznościach i będą dążyły do jej obalenia na całym świecie. Rezolucja o globalnym moratorium na wykonywanie kary śmierci ma być dyskutowana na najbliższej sesji Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku.
"Kara śmierci jest okrutna i nieludzka, stanowi naruszenie ludzkiej godności i podstawowych praw człowieka, na których zbudowane są nasze obie organizacje" - głosi komunikat. Podkreślono w nim także, że wbrew niektórym twierdzeniom, kara śmierci nie działa odstraszająco na przestępców. "Przyszłe pokolenia zasługują na to, by żyć w świecie wolnym od kary śmierci" - napisano.
Od kilku lat z inicjatywy organizacji pozarządowych 10 października obchodzony jest jako Międzynarodowy Dzień przeciwko Karze Śmierci. Rada Europy zdecydowała we wrześniu 2007 r., że 10 października będzie również Europejskim Dniem przeciwko Karze Śmierci. Początkowo planowano, że zrobi to wspólnie z Unią Europejską, jednak inicjatywę zablokował ówczesny polski rząd. Resort spraw zagranicznych pod kierownictwem Anny Fotygi argumentował, że w żadnym z państw ani Unii, ani Rady Europy nie wykonuje się tej kary, a problem jej zniesienia "należy umieścić w szerszym kontekście prawa do życia" i sprzeciwu wobec np. eutanazji. W grudniu 2007 r. rząd PO-PSL wycofał weto i UE podjęła jednomyślną decyzję o ustanowieniu Europejskiego Dnia przeciwko Karze Śmierci.
"Nieumyślne narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu"
Tylko czerwcu i lipcu strażacy z tego powodu interweniowali ponad 800 razy.