Rzecz o rodzinie Matejków

Wystawa jest częścią projektu, na który składa się także obszerna, bogato ilustrowana publikacja oraz film promocyjno-edukacyjny pt. "Maria".

Projekt dotyczy rodziny, w której urodził się i wychował Jan Matejko oraz tej, którą sam założył. Tytuł wystawy odzwierciedla zainteresowania oraz kluczowe wydarzenia dla Matejków. Zapewnienie materialnego bytu nie wypełniało całkowicie ich życiowych celów i aspiracji, które sięgały znacznie dalej - do działań na rzecz wolnej i niepodległej ojczyzny, rozwijania zainteresowań poprzez zaangażowanie w życie naukowe, społeczne, kulturalne i artystyczne Krakowa, a wreszcie - do troski o staranne wykształcenie potomstwa mimo mieszczańskiego statusu rodziny.

Rozwojowi społecznemu, intelektualnemu, muzycznemu i artystycznemu towarzyszył także rozwój duchowy, nie eksponowany, ale obecny, który dawał Matejkom impuls do przezwyciężenia najtrudniejszych kryzysów rodzinnych.

"Motywem przewodnim koncepcji wystawy i towarzyszącej jej publikacji jest miłość w jej różnych odsłonach: duchowej, zmysłowej, wzniosłej, intymnej, radosnej i zaprawionej goryczą. Miłością właśnie, rozpatrywaną w różnych aspektach i kontekstach życiowych, nasycone są losy tej rodziny. Ona nadaje im głęboki sens stanowiąc jednocześnie źródło najistotniejszych treści projektu" - piszą organizatorzy ekspozycji.

"Poruszony w publikacji wątek przezwyciężania rodzinnych kryzysów pozwala na poszerzenie postrzegania różnych znaczeń miłości. Nie tylko miłości do Boga, ale także tej najważniejszej, uprzedniej wobec wszelkiego życia i kreującej go: niezgłębionej, nieustannej doznawanej a mimo to, wciąż nieodgadnionej dla człowieka - miłości Boga" - dodają.

W pierwszej części wystawy wyeksponowane są postaci ojca, Franciszka Ksawerego Matejki, i jego dzieci. Opowiada o więzi rodzinnej, edukacji i intelektualnych kształtowaniem rodzeństwa. Świadczą o tym korespondencja, szkice Jana Matejki, zależności widoczne między badaniami naukowymi brata Franciszka a treścią prac młodszego Jana, wreszcie angażowanie się braci Matejków w wydarzenia Wiosny Ludów i Powstania Styczniowego.

W drugiej części wystawy akcent położony jest na rodzinę Jana Matejki, która dzięki zawodowemu sukcesowi ojca i odniesionej przez niego sławie, doświadczyła znaczącego awansu społecznego i materialnego, a jednocześnie doznała związanych z nim negatywnych konsekwencji, znanych także wielu dzisiejszym rodzinom. Poprzez szkice, obrazy, rekwizyty i korespondencję ukazany jest wpływ na życie domowe działań podejmowanych przez rodziców, postawy przyjmowane wobec pojawiającego się kryzysu i skuteczność prób przełamania go, także w świetle późniejszych zadań podejmowanych przez dorastające dzieci.

Oprócz znanych prac Jana Matejki zaprezentowane są również obiekty rzadko pokazywane lub znajdujące się na co dzień w prywatnych kolekcjach, dla których temat projektu "Amor Deo, Amor Patriae, Amor Familiae. Rzecz o rodzinie Matejków" stał się dobrą okazją do ich opracowania, a niejednokrotnie do identyfikacji przedstawionych na nich osób.

Wystawa czynna będzie od 5 listopada do 15 grudnia.