Instytut Yad Vashem w Jerozolimie przyznał pośmiertnie medal „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata" Władysławie Mermer, częstochowskiej wdowie ukrywającej podczas wojny siedmioro Żydów.
Uroczystość wręczenia odbyła się 6 kwietnia w Sali Reprezentacyjnej Ratusza Miejskiego w Częstochowie. Dyplom honorowy i medal odebrała Henryka Stryczak, córka Władysławy Mermer. W ceremonii wręczenia medalu udział wzięli m.in. Ewa Rudnik z Departamentu Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata Ambasady Izraela, Yaakov Finkelstein, attache ds. kultury Ambasady Izraela oraz władze Częstochowy i członkowie oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Częstochowie. Obecny był także m.in. ks. inf. Marian Mikołajczyk kanclerz Kurii Metropolitalnej i o. Izydor Matuszewski, generał zakonu Ojców Paulinów z Jasnej Góry oraz „Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata” z Częstochowy: Aleksandra Sikora i Antoni Bocheński. Prezydent Częstochowy Tadeusz Wrona powiedział, że mając w pamięci wydarzenia z okresu wojny, nie można dzielić wspólnoty mieszkańców miasta wedle rasy i religii, bo to uderzałoby w ideę samorządności. - Wówczas odwaga potrzebna była, by zachować się przyzwoicie - dodał. Przypomniał także osoby, które miały odwagę pomagać Żydom, tak jak ks. Bolesław Wróblewski, ks. Teodor Popczyk, żołnierze Armii Krajowej, a także bp Teodor Kubina, pierwszy biskup częstochowski.- Z inspiracji biskupa Kubiny parafie i zakony w Częstochowie pomagały ukrywać i ratować Żydów - przypomniał Tadeusz Wrona. Swoje podziękowanie dla śp. Władysławy Mermer i wielu innych mieszkańców Częstochowy za ratowanie Żydów wypowiedział również Yaakov Finkelstein, attache ds. Kultury Ambasady Izraela w Warszawie. - Sprawiedliwi przekazują dobroć przyszłym pokoleniom. Częstochowa powinna być dumna z takich osób jak Władysława Mermer. Powinna być dumna Częstochowa za to, że jej mieszkańcy ratowali honor, ratowali Polskę i nieśli pomoc innym - mówił Finkelstein. Przez 22 miesiące Władysława Mermer oraz Wanda i Edward Konarscy ukrywali na strychu domu w Mirowie, dziś dzielnicy Częstochowy, siedmioro Żydów, którzy uciekli z obozu pracy w Hassag. Szukający ocalenia, Żydzi zapukali do domu Konarskich w Mirowie, wówczas podczęstochowskiej wsi. Do pomocy włączyła się Władysława Mermer, wdowa z trójką dzieci, siostra Edwarda Konarskiego. Uciekinierzy przez długie okupacyjne miesiące nie opuszczali niewielkiego strychu. Końca wojny i wolności doczekali Haya Hoffman, jej mąż Lewi, David i Rachela Szlezinger, Leon i Stefa Jurista, Mosze Leideman. Haya Hoffman spisała historię ocalenia i wysłała ją do Instytutu Yad Vashem. Yad Vashem to hebrajska nazwa Instytutu Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu w Jerozolimie. Instytut został powołany w 1953 r., by badać i dokumentować zagładę Żydów w czasie II wojny światowej. Nadaje też tytuł „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” - wyróżnienie przyznawane osobom i rodzinom, które z narażeniem własnego życia ratowały Żydów podczas II wojny światowej.
"Śmiało można powiedzieć, że pielgrzymujemy. My przedstawiciele władz państwowych (...)".
"Nieumyślne narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu"
Tylko czerwcu i lipcu strażacy z tego powodu interweniowali ponad 800 razy.