Laicyzm: szacunek wyrażony zakazami

We Francji i Kanadzie trwa walka o „integralny laicyzm”.

Najlepszy sposób na wyrażenie szacunku wobec wszystkich mieszkańców Quebecu, najlepszy sposób wyrażenia szacunku dla religii, to państwo bez religii. Państwo w Quebecu musi być neutralne, laickie – zasada rozdziału religii od państwa musi zostać zapisana i potwierdzona – w ten sposób Bernard Drainville, minister ds. instytucji demokratycznych Quebecu, największej, frankofońskiej prowincji Kanady wyjaśniał potrzebę wprowadzenia Karty wartości quebeckich. Projekt specjalnej ustawy przedstawił publicznie 10 września, ale prasowe przecieki na ten temat krążyły po Kanadzie już od sierpnia. Podobnie jak we Francji, gdzie już od wielu tygodni zapowiadano wprowadzenie Karty świeckości do szkół. Najnowsza ofensywa laicyzmu w obu krajach wzbudziła liczne reakcje. We Francji to nic nowego: świeckość kraju zadekretowała już rewolucja francuska w 1789 r., choć formalny rozdział Kościoła od państwa obowiązuje tam od 1905 r. Przyśpieszenie nastąpiło w XXI w. W marcu 2004 r. socjaliści wprowadzili dodatkowo zakaz noszenia symboli religijnych w szkołach publicznych, w 2011 r. wszedł zakaz noszenia w przestrzeni publicznej islamskich strojów zakrywających twarz, który objął ok. 2 tys. kobiet – imigrantek ze środkowej Azji i Półwyspu Arabskiego. Dziś trwa debata nad zakazem noszenia krzyżyków i chustek przykrywających włosy na uniwersytetach. Ten ostatni pomysł obejmuje dorosłych obywateli Francji, więc ma mniejsze szanse na powodzenie, ale Karta świeckości 25 września została „na zawsze” umieszczona w widocznych miejscach wszystkich szkół.

Nowa religia

Francuska Karta wzbudziła już pierwsze reakcje wśród uczniów, którzy według nauczycieli cytowanych przez prasę „odbierają tę Kartę jako coś, co sprzeciwia się wolności, ma stanowić przeszkodę w – nawet dyskretnym – wyrażaniu swoich przekonań”.

Szkolne dyskusje lub konflikty na tym tle mogą ujawniać się w różnych sytuacjach: w czasie „przerabiania” różnych tekstów religijnych, nauczania historii eksterminacji Żydów w czasie drugiej wojny światowej, bądź dziejów konfliktu izraelsko-palestyńskiego. To samo dotyczy biologii, kwestii ewolucji i seksualności, WF, zajęć plastycznych i nawet wyjazdów edukacyjnych… Celem Karty ma być ograniczenie lub wyeliminowanie dyskusji w owych kwestiach, jeśli punktem wyjścia miałaby być jakaś religia, gdyż według ministerstwa może to prowadzić do niepokojów. Stowarzyszenia katolickie i muzułmańskie przyjęły tę inicjatywę z niechęcią: całkowita uniformizacja wyklucza nie tylko ekspresję wierzących czy wymianę idei, ale i samą tolerancję (nie będzie czego tolerować…), tak oficjalnie promowaną przez ministra. Jego Karta nie wywołała jednak zdziwienia. Minister Peillon od lat walczy z katolicyzmem (uważa, że stanowi „zagrożenie dla Republiki”) i przekonuje, że „najwyższy czas” wprowadzić w życie idee rewolucji z 1789 r., to jest „świecką moralność” pozbawioną wpływów jakiejkolwiek religii. W swojej wydanej 3 lata temu książce postulował powstanie nowej „religii republikańskiej” w miejsce katolicyzmu, który „powinien zniknąć” w imię „konsekwentnego laicyzmu”. Przy okazji wprowadzania Karty doszło do anegdotycznego wydarzenia: jeden z polityków prawicy podał w wątpliwość konsekwentny laicyzm Peillona, zwracając w internecie uwagę na to, że wszystkie jego dzieci noszą ściśle biblijne imiona (ze Starego Testamentu), jak Salome, Eli i Izaak. Minister pochodzi ze starej żydowskiej rodziny z Alzacji, więc wypominanie tego uznano za akt antysemityzmu i zagrożono procesem.

Strategia wykluczenia

O ile jednak we Francji Karta świeckości nie spotkała się z większym oporem, sprawa ma się inaczej w kanadyjskim Quebecu. Rządzi tam lewicowa, niepodległościowa Partia Quebecu, która już w 2008 r. zapowiadała promocję ścisłego laicyzmu, to jest idącego dużo dalej niż instytucjonalny rozdział religii od państwa, na ogół bez problemów przyjmowany przez wszystkie wyznania. Proponowana Karta wartości quebeckich zakłada zakaz noszenia „ostentacyjnych” (tj. widocznych) symboli religijnych, jak krzyżyki, chustki na głowę, turbany czy jarmułki, przez wszystkich zatrudnionych w sferze budżetowej (administracji, ochronie zdrowia, edukacji itd.). W dniu ogłoszenia projektu w sąsiedniej prowincji Ontario pokazały się reklamy zachęcające do podjęcia pracy w tamtejszych szpitalach i szkołach bez względu na chęć noszenia krzyżyków bądź chustek, a kilka dni później doszło w Montrealu (największym mieście Quebecu) do dużej manifestacji przeciw pomysłowi rządu premier Pauline Marois. Sprawa stała się przedmiotem zawziętych polemik. Ciekawe, że pierwszymi krytykami Karty byli autorzy słynnego już w Quebecu raportu na temat świeckości państwa z 2008 r., przewodniczący tzw. Komisji Boucharda-Taylora. Według nich rządowy projekt jest bardzo daleki od konkluzji ich pracy. Filozof Charles Taylor mówił dziennikowi La Presse, że chodzi o „fatalny błąd”. „Ta Karta oznacza, że każdy, kto ma jakieś określone poglądy czy światopogląd, staje się obywatelem drugiej kategorii, gdyż nie może ubiegać się o pracę w sektorze publicznym” – podkreślił. Raport sprzed pięciu lat zalecał zachowanie wolności noszenia symboli religijnych dla funkcjonariuszy państwowych oprócz kilku kategorii: prokuratorów, sędziów, policjantów, strażników więziennych oraz przewodniczącego i wiceprzewodniczących parlamentu. W projekcie jest zresztą wyjątek dotyczący parlamentu: krzyż wiszący dotąd nad fotelem przewodniczącego będzie mógł – przynajmniej na razie – pozostać. Z jednej strony wywołało to żywą krytykę zwolenników Karty, z drugiej wpłynęło na łagodną reakcję Kościoła. Przewodniczący episkopatu Quebecu abp Pierre-André Fournier nie zajął jednoznacznego stanowiska, ograniczając się do zaproszenia do debaty publicznej: „Dokument wskazuje na powagę, z jaką rząd pragnie podjąć dyskusję. Zachęcamy wszystkich mieszkańców do zastanowienia się, bez pośpiechu. (…) Wszyscy powinni wziąć udział w konsultacjach społecznych”.

«« | « | 1 | 2 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg

Kalendarz do archiwum

niedz. pon. wt. śr. czw. pt. sob.
27 28 29 30 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
1 2 3 4 5 6 7
10°C Wtorek
noc
7°C Wtorek
rano
13°C Wtorek
dzień
14°C Wtorek
wieczór
wiecej »