Floty cieni mają się dobrze.

Co najmniej 466 statków bezpaństwowych, tworzących głównie rosyjską i irańską flotę cieni, zaobserwowano w miniony poniedziałek na całym świecie, w tym 23 na wodach Unii Europejskiej - wynika z danych brytyjskiej gazety "Lloyd's List", zajmującej się tematyką morską.

Liczby te dowodzą, że napływ bezpaństwowych lub pływających pod nielegalną banderą statków nie zmniejszył się od czasu przejęcia w ubiegłym tygodniu przez USA i Wielką Brytanię tankowca Marinera, który, próbując uniknąć sankcji, przez 18 dni uciekał przed amerykańską strażą przybrzeżną i w trakcie pościgu przyjął banderę Federacji Rosyjskiej, porzucając wcześniejszą nazwę Bella 1.

W Europie rośnie presja polityczna na walkę z tankowcami floty cieni, z których już ponad 600 UE objęła sankcjami, w tym 41 w połowie grudnia 2025 r. W ramach tej walki w lipcu ub.r. UE i Wielka Brytania nałożyły też sankcje na firmę z siedzibą w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, która prowadzi dwa różne rejestry bander (Gabonu i Komorów) wykorzystywane przez rosyjską flotę cieni.

Wyjątkowo aktywny na tym polu jest Gabon, który od czasu inwazji na Ukrainę przyjął pod swoją banderę wiele statków powiązanych z Rosją, co uczyniło go najszybciej rozwijającym się rejestrem żeglugowym na świecie.

W poniedziałek Wielka Brytania, powołując się na ustawę o sankcjach i praniu brudnych pieniędzy z 2018 r., zapowiedziała bardziej zdecydowane działania przeciwko rosyjskiej i irańskiej flocie cieni, łącznie z zajmowaniem ich przez marynarkę wojenną.

UE od 1 stycznia 2026 r. wprowadziła wymóg dla wszystkich statków znajdujących się na jej wodach, również będących w tranzycie, przedstawienia dowodu ubezpieczenia i rejestru.

Prawo morskie stanowi, że statki muszą być zarejestrowane w określonym kraju lub terytorium i nosić banderę tego kraju. Jeśli statek nie spełnia tych warunków, może zostać uznany za bezpaństwowy.

Tadeusz Brzozowski