Problem europejski, czy z Europą?

W sobotnim spotkaniu zorganizowanym przez Europejskich Konserwatystów i Reformatorów (EKR), europosła Marka Migalskiego (PJN) oraz portal Nowa Politologia w Warszawie wzięli udział politycy, publicyści i eksperci.

Migalski mówił, że nad Węgrami w Parlamencie Europejskim odbył się lincz. "To co się dzieje wokół Węgier, jest czymś więcej niż tylko przypadkiem węgierskim" - podkreślił.

W połowie stycznia odbyła się w PE dyskusja w związku z wprowadzanymi w tym kraju kontrowersyjnymi reformami. Szef KE Jose Barroso apelował w jej trakcie o ochronę demokracji na Węgrzech.

Migalski porównywał podejście polityków europejskich do Węgier i rzekome zagrożenie demokracji w tym kraju, do zmiany pod naciskiem rynków premierów w Grecji i we Włoszech, a także powtórzeniem nieudanego referendum ws. Traktatu Lizbońskiego (Irlandczycy zgodzili się na jego przyjęcie dopiero w drugim referendum-PAP).

Starszy analityk w Węgierskim Instytucie Spraw Międzynarodowych, profesor budapeszteńskiego College of Communication and Business dr Csaba Toro zwracał uwagę, że w ciągu 1,5 roku nowych rządów na Węgrzech przyjęto ponad 300 ustaw. Tłumaczył jednak, że takie tempo wynikało z braku czasu na dalsze wahanie się, ponieważ kraj potrzebował szybkich zmian.

W jego ocenie rząd Viktora Orbana miał świadomość, że będzie naruszał wiele interesów politycznych i gospodarczych. Toro uważa, że dogłębna zmiana systemu, rewizja polityki społecznej i gospodarczej została odebrana jako zagrożenie.

Według niego węgierski rząd jest krytykowany za to, że zniósł przywileje wielu, zwłaszcza zagranicznym, podmiotom i dostosował politykę gospodarczą do interesów swojego kraju.

Analityk jest zdania, że jego kraj atakowany w obawie przed tym, że naruszające interesy pewnych grup społecznych, zmiany zostaną wprowadzone również w innych państwach europejskich.

Prof. Adrienne Kormendy z Uniwersytetu Warszawskiego podkreślała, że gdy w 2010 r. Orban po wygranych wyborach parlamentarnych tworzył rząd, stało przed nim zadanie wyprowadzenia kraju z głębokiego kryzysu gospodarczego.

Podkreśliła, że nowy gabinet stwierdził, że wychodzenie z kryzysu powinno się odbyć poprzez reformy strukturalne. W jej ocenie, to do czego dochodzi na Węgrzech można nazwać zmianą systemu. Celem reform - mówiła - jest to, by Węgry stały się nowoczesnym, dobrze funkcjonującym i rozwiniętym krajem europejskim.

"Problemem dla Europy nie są tylko te zmiany, ale to, że Viktor Orban swoimi poglądami może zarażać inne kraje europejskie" - stwierdziła Kormendy.

Europoseł Konrad Szymański (PiS) ocenił, że w sensie gospodarczym nie można mówić o sukcesie reform węgierskich, jednak - jego zdaniem - Bruksela ze swoją bezradnością wobec kryzysu nie powinna pouczać Węgier, jak kraj ten ma się reformować.

Jak wskazywał w myśleniu polityków zachodniej Europy standardem jest, że kraje, które niedawno wstąpiły do UE powinny implementować rozwiązania "starych" członków Wspólnoty. Jak diagnozował, w przypadku Węgier tak się nie stało i dlatego na kraj ten spłynęła fala krytyki.

Jarosław Giziński z "Newsweeka" krytykował obecny węgierski rząd za niektóre zmiany i tryb ich wprowadzania. Jako przykład podał napisanie w trzy miesiące nowej konstytucji i bardzo szybkie jej przyjęcie bez udziału opozycji. Ocenił, że jest to prosta droga do tego, żeby dokument ten został zmieniony po przegranych przez Fidesz wyborach.

"Nie zgadzam się z powszechną nagonką i krytyką Węgier (...). Z drugiej strony jednak węgierscy przyjaciele sprawujący aktualnie władzę, niestety, ułatwiają zadanie swoim krytykom, zbyt daleko idąc w swoim zacietrzewieniu ideologicznym" - stwierdził.

W czasie rządów partii Fidesz Viktora Orbana na Węgrzech wprowadzono nową konstytucję, przyjęto ponad 300 nowych aktów prawnych oraz przeprowadzono m.in. reformy administracji publicznej, sądownictwa, systemu zdrowia i edukacji. Kontrowersje wzbudza m.in. ustawa o banku centralnym (MNB), która odbiera jego szefowi prawo wyboru zastępców oraz zwiększa liczbę członków Rady Monetarnej.