Ile państwa w gospodarce?

Keynes i Hayek to uosobienia dwóch podejść do gospodarki: interwencjonistycznego i wolnorynkowego. Po latach stosowania zaleceń pierwszego warto sięgnąć po rady drugiego.

Raz na wozie…

Przeciwieństwem ekstrawertycznego Keynesa był F.A. von Hayek. Pierwsze kroki jako ekonomista stawiał pod okiem Ludwiga von Misesa na uniwersytecie w Wiedniu. Po lekturze jego książki „Socjalizm” wyzbył się wszelkich złudzeń co do sensowności lewicowych rozwiązań i do śmierci pozostał piewcą wolnego rynku. Postanowił wytłumaczyć ciągłą wymianę recesji z boomem gospodarczym. W latach 20. ub. wieku doszedł do wniosku, że działanie państwa na rynku pieniężnym polegające na kreacji kredytu poprzez sztuczne zaniżanie stóp procentowych wywołują boom i wprowadzają przedsiębiorców w błąd. W efekcie wywołanych w ten sposób błędnych decyzji tworzą się bańki spekulacyjne – po pewnym czasie okazuje się, że nie mają one realnego uzasadnienia na rynku, wówczas gospodarka się załamuje. Hayek zalecał powrót do pełnego pokrycia pieniądza w złocie, co miało zapewnić jego stabilność. Hayek nie wierzył w to, że rządzący wiedzą, jak powinna wyglądać gospodarka. Uważał, iż rzeczywistość jest do tego stopnia złożona, że żaden pojedynczy człowiek nie może tego wiedzieć. Ale nie ma powodu do obaw, nie musimy poruszać się w świecie gospodarczym po omacku. W zrozumieniu go pomagają nam ceny, które informują nas, na jakie dobra jest zapotrzebowanie, a jakie rozwiązania lepiej zostawić. Wszelka interwencja państwa jedynie wykrzywia tę rolę cen i wprowadza ludzi w błąd. Dlatego należy postawić na ład spontaniczny – i żeby mu nie przeszkadzać, państwo powinno w jak największym stopniu wycofać się z gospodarki. Co więcej, uważał, że obejmowanie przez państwo coraz szerszych sfer życia swoją pieczą prowadzi do totalitaryzmu. Do bezpośredniego zderzenia obu koncepcji doszło, gdy Hayek został zatrudniony na London School of Economics. Panowie prowadzili ze sobą polemiki, w czasie II wojny światowej mieszkali nawet obok siebie. Mimo różniących ich poglądów darzyli się nawzajem sporym szacunkiem.

Keynes zwycięzca

Hayek przeżył zmarłego w 1946 roku Keynesa o prawie 50 lat. W 1974 roku Austriak otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii. Powoływali się na niego ekonomiści, tacy jak Milton Friedman, czy politycy, tacy jak Margaret Thatcher. Jednak to częściej recepty Keynesa były inspiracją dla rządzących. Był współtwórcą ratyfikowanego w 1946 roku systemu z Bretton Woods, który obowiązywał międzynarodowe relacje walutowe do 1971 roku. Najbardziej znaną koncepcją inspirowaną przez autora „Ogólnej teorii zatrudnienia, procentu i pieniądza” był „Nowy Ład”, który wprowadzał w USA prezydent Franklin Delano Roosevelt, z szerokim projektem robót publicznych, a także „Wielkie Społeczeństwo” innego amerykańskiego przywódcy, Lyndona B. Johnsona. Nawet odwołujący się do poglądów Hayeka prezydent Ronald Reagan prowadził keynesistowską politykę fiskalną, jednocześnie obniżając podatki i rozdmuchując deficyt budżetowy do niespotykanych dotąd rozmiarów, głównie przez zwiększone wydatki związane z wyścigiem zbrojeń z ZSRR.

«« | « | 1 | 2 | 3 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg

Kalendarz do archiwum

niedz. pon. wt. śr. czw. pt. sob.
28 29 30 31 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
8°C Poniedziałek
dzień
10°C Poniedziałek
wieczór
9°C Wtorek
noc
6°C Wtorek
rano
wiecej »