Ludzkie embrionalne komórki macierzyste, których pozyskanie wiąże się ze zniszczeniem embrionu, nie mogą być opatentowane - orzekł we wtorek Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Ogranicza to możliwości ich wykorzystania do celów badawczych.
Jeśli dla pozyskania komórek macierzystych embriony są niszczone, narusza to zasadę ochrony godności człowieka - zdecydowali sędziowie luksemburskiego Trybunału.
Zastosowano szeroką wykładnię pojęcia embrionu, podkreślając, że za embrion ludzki należy uznać każdą komórkę jajową od momentu jej zapłodnienia, a także niezapłodnione komórki jajowe, w które wszczepiono jądro komórkowe pochodzące z dojrzałej komórki ludzkiej oraz niezapłodnione ludzkie komórki jajowe, pobudzone do podziału i dalszego rozwoju na drodze partenogenezy.
"Nawet jeśli organizmy te nie zostały zapłodnione w ścisłym znaczeniu tego słowa, to mogą one, na skutek techniki użytej do ich pozyskania, zapoczątkować proces rozwoju jednostki ludzkiej tak jak embrion powstały w wyniku zapłodnienia komórki jajowej" - głosi orzeczenie Trybunału.
Agencja dpa podkreśla, że takie stanowisko ogranicza możliwości wykorzystania embrionalnych komórek macierzystych do celów badawczych. Trybunał zastrzegł jednak, że ich wykorzystanie do celów terapeutycznych lub diagnostycznych z korzyścią dla embrionu - ale nie do celów badań naukowych - może być przedmiotem patentu.
Orzeczenie Trybunału dotyczy zarówno patentów na embrionalne komórki macierzyste, jak i na metody ich wytwarzania.
Sprawa trafiła do Trybunału Sprawiedliwości UE w związku ze sporem patentowym między organizacją Greenpeace a neurobiologiem z Bonn Oliverem Bruestle - posiadaczem zgłoszonego w 1997 roku patentu na izolowane i oczyszczone progenitorowe komórki nerwowe (niedojrzałe komórki somatyczne, nadal zdolne do podziału) wytwarzane z ludzkich embrionalnych komórek macierzystych. Te progenitorowe komórki nerwowe są wykorzystywane do leczenia wad układu nerwowego.
Na wniosek Greenpeace niemiecki federalny sąd patentowy uznał patent Bruestle za nieważny. Niemiecki Trybunał Federalny (Bundesgerichtshof), rozpatrujący apelację Bruestle, postanowił zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości UE o wykładnię pojęcia "embrion ludzki".
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, nawiązując do unijnej dyrektywy w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych, że prawodawca Unii zamierzał wykluczyć jakąkolwiek możliwość udzielenia patentu w sytuacji, w której szacunek należny godności ludzkiej mógłby zostać naruszony.
"Śmiało można powiedzieć, że pielgrzymujemy. My przedstawiciele władz państwowych (...)".
"Nieumyślne narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu"
Tylko czerwcu i lipcu strażacy z tego powodu interweniowali ponad 800 razy.