Język agresji, agresywne milczenie

Człowieka można zranić czynem, słowem, a nawet milczeniem.

To już było ponad tydzień temu. Po drodze były ważniejsze sprawy. Temat ciągle jednak nie dawał mi spokoju....

Podczas wizyty w jednej z rzymskich parafii papież Franciszek wygłosił improwizowaną homilię. Mówił między innymi, że „od języka, obmowy zaczynają się wojny, a język niszczy jak bomba atomowa”. Tak przynajmniej ujął to dziennikarz relacjonujący wydarzenie. W zasadzie nic nowego, temat grzechów języka dość często pojawia się w papieskich wystąpieniach od początku tego pontyfikatu. Widać problem jest Franciszkowi z jakiegoś powodu bliski. Podobnie jak temat chrześcijańskiej radości czy jeszcze parę innych. Ja natomiast – przekornie – zacząłem się zastanawiać na ile obawy Franciszka są w tym względzie słuszne.

Podejrzewam, że papież nie ma jedynie na myśli obmowy. Raczej ogólnie myśli o klimacie plotek, w których ujawnia się więcej grzechów przeciwko VIII przykazaniu. O plotkach, nie o samej obmowie, mówił zresztą też przy innych okazjach. Chodzi więc mu pewnie o pewien plotkarki klimat, w którym mieszają się z sobą obmowa, pochopne sądy, oszczerstwa i par innych, pochlebstwa nie wyłączając. Zajrzałem do Katechizmu Kościoła katolickiego, chcąc przypomnieć sobie, jak tam owe działania  zdefiniowano i co na ich temat napisano (2476-2487). Zastanowiło mnie zwłaszcza określenie pochopnego sądu. Winien jest go – czytamy -  „kto nawet milcząco uznaje za prawdziwą - bez dostatecznej podstawy - moralną wadę bliźniego”. Dziwne prawda? Można nic nie mówić i też uczestniczyć w kłamstwie?

Pierwszym nasuwającym się rozwiązaniem tego dylematu wydało mi się uznanie, że chodzi o przysłuchiwanie się niepochlebnym a bezpodstawnym opiniom na czyjś temat i nie reagowanie. Szybko jednak pomyślałem, że może chodzić też o coś więcej: o działanie, które zakłada, że usłyszane sądy – pochopne sądy – są jak najbardziej prawdziwe. O milczące zakładanie, że ułomności bliźniego, o których się usłyszało, stawiają pod znakiem zapytania godziwość charakteru i kompetencje osoby, której dotyczą. Bez próby wyjaśnienia, czy to podejrzenia słuszne.

Czy takie działania faktycznie skutkują wojnami? Czy mają siłę rażenia bomb atomowych? Obmowa, oszczerstwo czy pochopne sądy niejednego już bardzo skrzywdziły. Gdy ofiara wie, że została pomówiona, może się jakoś bronić. Może się do zarzutów jakoś ustosunkować. Najgorzej, gdy nie bardzo wie co się dzieje, nie zna konkretów kto co i jak, a odczuwa skutki takich zakulisowych działań. Tak, milczące zakładanie prawdziwości usłyszanych sądów może człowieka zniszczyć.

Pięknie opisał ten styl ojciec Yves Congar w książce „Teolog na wygnaniu”. Czytałem ją ponad 10 lat temu, a ciągle mam w pamięci obraz mechanizmu, który niby nie robiąc nic takiego, ale każąc w obliczu usłyszanych wieści zachować ostrożność, zepchnął go na margines. Mechanizm ten może zadziałać jednak wszędzie. W układach rodzinnych, towarzyskich, w pracy...

Jak się przed destrukcyjną mocą plotek obronić? Nie wiem, jak obronić ma się ich ofiara. Wiem za to, jak do tego rodzaju sytuacji nie dopuszczać. Apele niepotrzebne. Plotka, pochopny sąd, obmowa, oszczerstwo mają sens tam, gdzie tego rodzaju „wieści” się słucha, gdzie tego rodzaju działania przynoszą korzyści. Wystarczy więc postawić na jasne, otwarte relacje, nie słuchać plotek. I tyle :)

 

«« | « | 1 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

  • tomak
    12.03.2019 12:10
    W opisanym przez Pana Redaktora kontekście można się zastanawiać na ile kampania przeciw nieżyjącemu ks. Jankowskiemu jest plotkarska i oszczercza. Są tylko jakieś wypowiedzi osób, które rzekomo ksiądz przed kilkudziesięciu laty skrzywdził. Czy ktoś weryfikuje prawdziwość tych opowieści? Czy obala się jego pomnik i dobrą pamięć o nim tylko dlatego, że ktoś coś o nim niedobrego powiedział? Szczególnie złą rolę w tym względzie pełnią mass-media. Takich przypadków jest bardzo wiele w Polsce. Czy dziś, w XXI wieku, mamy możliwość skutecznej obrony przed plotkami, pomówieniami i oszczerstwami? Czy ludziom chce się dociekać prawdy?
  • nika
    12.03.2019 12:28
    Taki piękny tekst Księgi Przysłów: "Usłyszałeś słowo? Niech umrze z tobą. Nie bój się, nie rozsadzi ciebie."
  • Katolik k
    12.03.2019 12:51
    nasuwa sie taki glosny przyklad zamachu smolenskiego...albo,ze uchodzca to nachodzca...czy homoseksualista to cos gorszego...ale by mozna mnozyc przyklady.I kto najwiecej tych plotek rozglasza i dobrze z nich zyje?
  • chochlik
    12.03.2019 18:43
    Jedna z aktorek powiedziała : niech mówią o mnie co chcą , byle nie przekręcali nazwiska . O co chodzi , język publiczny nam zubożał i stał się agresywny , a ja o 500 + , nie żartuję język jest bezsilny wobec faktów prostych jasnych i łatwych w doczytaniu ,taka jest Ewangelia , 2-3 lata temu krytykowano było to posunięcie a dzisiaj już nie … prostota i czytelność ,ale dlaczego ja o tym ? świat się zmienia , ten medialny też, jak w gospodarce , minimum towaru maksimum reklamy , słów + zysk , tani zysk .

    Ale ten tani zysk szwankuje , ludzie się uodparniają na reklamy , na przemówienia na piękne kazania o niczym , dlatego ja bym tak bardzo nie ubolewał Panie Redaktorze nad raniącymi słowami , one były są i będą , do póki istnieje zło , zło łatwo rozprzestrzeniane , ja bym się martwił problemem JAK OSIĄGNĄĆ PRZEWAGĘ MATERIALNĄ , nie słowną . A faktem materialnym , społecznym jest to ,że ongiś za komuny [ ? ] nikt by się na taki krok nie odważył , a dzisiaj jest przyjmowany niemal obojętnie , czy ktoś chce czy nie drogi laikatu i duchowieństwa się rozeszły . bolesne , prawda ?

Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )

    Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

    Pobieranie... Pobieranie...

    Kalendarz do archiwum

    niedz. pon. wt. śr. czw. pt. sob.
    30 1 2 3 4 5 6
    7 8 9 10 11 12 13
    14 15 16 17 18 19 20
    21 22 23 24 25 26 27
    28 29 30 31 1 2 3
    4 5 6 7 8 9 10
    27°C Niedziela
    dzień
    28°C Niedziela
    wieczór
    22°C Poniedziałek
    noc
    18°C Poniedziałek
    rano
    wiecej »