Reanimacja czy ewangelizacja?

Początek września. Kolejna grupa dzieci rozpoczyna przygotowanie do Pierwszej Komunii. Nie trzeba wielkiego wysiłku by zauważyć które z nich jest w kościele po raz pierwszy od chrztu. O ile przed laty tacy kandydaci byli wyjątkiem, dziś stanowią większość. Zagubieni, niezdolni do jakiejkolwiek aktywności, zamknięci w sobie, najchętniej schowaliby się w ostatniej ławce, czekając na zakończenie spotkania. Rodzice próbują nadrabiać miną. Choć to oni tłumaczyli wielokrotnie absencję swoich pociech zmęczeniem, nadmiarem zajęć, niechęcią do wszelkich form wywierania presji. Z ostatniego zrezygnowali wyjątkowo. Bo przecież „trzeba dziecko posłać do Komunii”.

Proszę księdza, w roku 2030 Komunia też będzie w pierwszą niedzielę maja? Bo już jest kłopot z rezerwacją sali… W roku 2030 prawdopodobnie – tłumaczę – dzieci pójdą do Komunii wtedy, gdy będą gotowe. Strach w oczach… Co to znaczy gotowe? To znaczy nie będą pragnęły niczego innego prócz Pana Jezusa, a swoją dziecięcą wiarą będą zdolne rozpoznać Go w Słowie, sakramentach i wspólnocie wierzących.

Pierwsza Komunia to zaledwie wierzchołek góry lodowej. Im dalej, tym więcej problemów. Kiwamy głową, narzekamy na czasy, liczymy na powrót do dawnej świetności. Przecież to się przez wieki sprawdzało – słyszymy na licznych konferencjach duszpasterskich. Jakbyśmy już nie pamiętali, że określone formy pobożności rodził czas. Inne przywędrowały z klasztorów, nie zawsze wpisując się w zapotrzebowanie duchowe parafii. Wreszcie są i takie, które straciły na umasowieniu. Ot, choćby różaniec. Niby modlitwa kontemplacyjna a co się z nią stało, gdy zrezygnowano z klauzul na rzecz „Święta Maryjo”?

Przed sakramentalizacją, czyli udzielaniem sakramentów świętych bez względu na to czy ktoś ma wiarę, czy nie, przestrzegał w ubiegłym tygodniu Leon XIV. Ale ona nie wzięła się znikąd. Pokolenia księży powtarzały za Świętym Tomaszem: ex opere operato - łac. „na podstawie dokonanej czynności. Obiektywna owocność i skuteczność sakramentów, która jest niezależna od postawy lub zasług przyjmującego, czy szafarza" – czytamy w Leksykonie pojęć teologicznych i kościelnych. Co, jeśli przyjmujący nie ma wiary? Albo wierzy w bliżej nieokreślonego Boga, nie kojarząc Go z Trójcą Świętą i Odkupieniem, dokonanym przez Jezusa Chrystusa? Też ex opere operato? Doktor Anielski nie miał problemów gdyż w Średniowieczu, jak zauważył jeden z historyków, wszystko było zanurzone w chrześcijaństwie. Dziś zanurzone jest w duchowej próżni. Stąd bezskuteczność, także, apeli odwołujących się do chrześcijańskich korzeni Europy.

Siedzimy na konferencjach duszpasterskich i słuchamy kolejnych prelegentów, zachęcających do ożywienia Pierwszych Piątków i aktywizowania narzeczonych podczas konferencji przedmałżeńskich. Potem wracamy do parafii i widzimy coraz krótsze kolejki przy konfesjonale w Pierwszy Piątek i narzeczonych, zastanawiających się jak „obejść” wymagania, stawiane im podczas przygotowania do sakramentu małżeństwa. Czytamy instrukcje o indeksach i deklaracjach, i widzimy młodych, żegnających się z Kościołem.

Wiemy co nie działa, ale boimy się nazwać rzeczy po imieniu?  

Kościół we Francji ma problem z wielką ilością młodych i dorosłych, proszących o chrzest. Brakuje nie tylko księży. Także katechistów i animatorów, którzy poprowadzą katechumenów drogą wiary. Warto z tej lekcji wyciągnąć wnioski. Zanim nauczymy się wlewać młode wino do nowych bukłaków, trzeba przygotować się na ten moment i już dziś formować liderów. Póki jest z kogo.