Holandia: Akceptacja osób LGBT+ słabnie

W środę mija 25 lat od wejścia w życie w Holandii prawa umożliwiającego zawieranie małżeństw przez pary jednopłciowe. Od 2001 r. w kraju zawarto ponad 36 tys. takich związków. Okrągłej rocznicy towarzyszy jednak debata o malejącej akceptacji społecznej dla osób ze społeczności LGBT+.

Holandia to pierwszy kraj na świecie, który pozwolił na zawieranie małżeństw przez osoby tej samej płci. W nocy z 31 marca na 1 kwietnia 2001 r. w amsterdamskim ratuszu burmistrz Job Cohen udzielił takiego ślubu czterem parom, a wydarzenie relacjonowały media z całego świata.

Według najnowszych danych holenderskiego urzędu statystycznego CBS od 2001 r. w Holandii zawarto ponad 36 tys. małżeństw jednopłciowych, w tym nieco ponad połowę stanowiły małżeństwa dwóch kobiet. Na początku 2026 r. w Holandii jednopłciowych związków małżeńskich było około 25 tys., w tym około 12 tys. zawartych przez dwóch mężczyzn i około 13 tys. - przez dwie kobiety. Ok. 1,1 tys. par, które pobrały się w 2001 r., obchodzi w tym roku srebrne gody, czyli 25. rocznicę ślubu.

Najwięcej małżeństw jednopłciowych przypada proporcjonalnie na Amsterdam, a następnie Nijmegen i Groningen. W stolicy Holandii związek małżeński z osobą tej samej płci zawarło 44 na 1000 mieszkańców. CBS podkreśla, że w ostatnich latach częściej pobierają się kobiety niż mężczyźni. Jednocześnie małżeństwa dwóch kobiet częściej kończą się rozwodem. Do początku 2025 r. rozpadło się 24 proc. związków małżeńskich zawartych przez pary lesbijskie w 2015 r. - wobec 13 proc. w przypadku małżeństw zawartych przez dwóch mężczyzn i 13 proc. małżeństw heteroseksualnych.

Dla par z zagranicy procedura zawarcia małżeństwa jednopłciowego w Holandii nie różni się co do zasady od procedury dla par heteroseksualnych. Holenderskie prawo dopuszcza takie małżeństwa, ale obowiązuje podstawowy warunek: co najmniej jedna z osób musi mieć obywatelstwo holenderskie albo legalnie mieszkać w Holandii.

Formalności nie są uznawane za szczególnie skomplikowane, ale wymagają przygotowania dokumentów. Narzeczeni muszą zgłosić zamiar zawarcia małżeństwa w gminie; gdy oboje mieszkają poza Holandią, robi się to w Hadze na co najmniej osiem tygodni przed planowaną datą ślubu. Osoby nieposiadające obywatelstwa holenderskiego składają dodatkowo specjalne oświadczenie, a urząd może zażądać m.in. dowodu stanu wolnego; część dokumentów trzeba zalegalizować. W przypadkach związanych z pobytem cudzoziemca możliwa jest też kontrola pod kątem małżeństwa fikcyjnego.

Rocznica ma wymiar nie tylko symboliczny. Holenderskie media zwracają uwagę, że po latach postępów akceptacja osób LGBT+ w społeczeństwie maleje. Według badań 41 proc. uczniów szkół średnich uważa, że osoby o orientacji seksualnej odmiennej niż heteroseksualna nie są równe innym osobom, a 35 proc. - że ludzie nie powinni sami decydować, w kim się zakochują. Socjologowie wskazują w tym kontekście m.in. na wpływ portali społecznościowych i radykalnych środowisk zrzeszających w internecie młodych mężczyzn.

W reakcji na te zjawiska rząd zapowiedział przeznaczenie blisko 23 mln euro w najbliższych latach na poprawę bezpieczeństwa osób LGBT+. Jak podkreślają komentatorzy, ćwierć wieku po historycznej zmianie prawnej emancypacja w Holandii nie jest procesem zakończonym.

Patryk Kulpok 

Od redakcji Wiara.pl

Ot, taki obrazek. W sumie dość wymowny