Kościół greckokatolicki po raz pierwszy obchodzi Wielkanoc według kalendarza gregoriańskiego

Zmiana jest efektem decyzji synodu biskupów metropolii przemysko-warszawskiej Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego, który w listopadzie 2025 r. zdecydował o przejściu na kalendarz gregoriański. Jak przypomina PAP, od 18 stycznia 2026 r. wszystkie święta – zarówno stałe, jak i ruchome – obchodzone są wspólnie z Kościołem rzymskokatolickim.

Liturgia pełna symboli

Obchody Wielkanocy w Kościele greckokatolickim rozpoczynają się w Wielką Sobotę od Wigilii Paschalnej, połączonej z liturgią św. Bazylego Wielkiego. W jej trakcie kapłani zakładają złote szaty, co symbolicznie wprowadza wiernych w radość poranka Zmartwychwstania.

W niedzielny poranek – jeszcze przed jutrznią – odbywa się krótkie nabożeństwo, podczas którego kapłani przenoszą z Grobu Pańskiego na ołtarz główny płaszczenicę, czyli wizerunek martwego Chrystusa. Przez Wielki Piątek i Wielką Sobotę była ona adorowana w centralnym miejscu cerkwi.

Centralnym momentem jest jutrznia Zmartwychwstania Pańskiego. Rozpoczyna ją uroczysta procesja wokół świątyni z ikoną Chrystusa Zmartwychwstałego. Wierni zatrzymują się przed zamkniętymi drzwiami cerkwi – kapłan trzykrotnie uderza w nie krzyżem, po czym wszyscy wchodzą do środka na celebrację jutrzni i Boskiej Liturgii.

Na zakończenie Eucharystii błogosławiony jest artos – specjalny chleb z wizerunkiem Zmartwychwstałego. Przygotowuje się go z mąki, wody i drożdży, bez dodatków. Przechowywany jest w cerkwi przez tydzień, a następnie dzielony i rozdawany wiernym.

„Nowa Pascha – przejście ze śmierci do życia”

Proboszcz parafii Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Warszawie, bazylianin o. Piotr Jan Kuszka, podkreślił w rozmowie z PAP, że Wielkanoc jest świętem wyzwolenia. – Chrystus przeprowadza nas z niewoli grzechu ku wolności zmartwychwstania, podobnie jak Bóg wyprowadził Izraelitów z niewoli egipskiej. To nowa Pascha – przejście ze śmierci do życia – zaznaczył.

Jak dodał, choć człowiek przez całe życie zmaga się z grzechem, to dzięki zmartwychwstaniu Chrystusa zawsze może liczyć na przebaczenie. – Bóg nigdy nie męczy się przebaczaniem. Po każdym upadku możemy powrócić, bo bramy nieba są dla nas otwarte – podkreślił duchowny.

Trzy dni świętowania

Zgodnie z tradycją Kościoła greckokatolickiego obchody Wielkanocy trwają trzy dni. W poniedziałek wierni uczestniczą w liturgii, podczas której odczytywana jest kolejna perykopa o zmartwychwstaniu, natomiast we wtorek czytany jest fragment Ewangelii o spotkaniu Chrystusa z uczniami idącymi do Emaus.

Pokarmy wielkanocne święcone są zarówno w Wielką Sobotę, jak i w Niedzielę Zmartwychwstania. Szczególne miejsce zajmuje paska – słodki chleb drożdżowy, obok którego w koszykach znajdują się m.in. jajka, wędliny, nabiał i inne produkty.

Kościół greckokatolicki w Polsce należy do katolickich Kościołów wschodnich obrządku bizantyjsko-ukraińskiego i uznaje zwierzchnictwo papieża. Skupia głównie wiernych pochodzenia ukraińskiego, którzy tworzą jedną metropolię z archieparchią przemysko-warszawską oraz eparchiami w Olsztynie-Gdańsku i Wrocławiu-Koszalinie.