Spojrzeć z drugiej strony

Czy nienawiść może stać się chorobą? Dawniej żachnąłbym się, gdyby ktoś coś takiego sugerował. Dziś... No cóż, świat mediów, zwłaszcza tych społecznościowych, dostarcza wielu przykładów, że jednak coś w tym jest. A najbardziej widocznym objawem owego „zespołu nienawiści” (tak to roboczo nazwijmy) są ubytki w rozumności; tak człowieka owa nienawiść zaślepia, że swoimi wypowiedziami (w innych wypadkach swoimi czynami) sam się ośmiesza. Nie, nie że obnaża swoją niewiedzę: chodzi to sprawy, o których wiedzą wszyscy. Tyle że zaślepiony nienawiścią jakby przestał te oczywistości widzieć. Wzdrygam się, gdy widzę coś takiego. Doskonale pamiętam, z Ewangelii, kto tak nienawidzi, że nie potrafi powstrzymać się od szkodzenia człowiekowi nawet wtedy, gdy szkodzi przede wszystkim sobie samemu...

Dość często (zbyt często) dostrzegam też, nie tylko ostatnio, inną nieciekawą ludzka przypadłość: jednostronność. I to także wśród zadeklarowanych chrześcijan. Jak to mówił nasz Mistrz? „Wszystko więc, co byście chcieli, żeby wam ludzie czynili, i wy im czyńcie!” (Mt 7,12). To tzw. „złota zasada”. Nasze zaś przysłowie ujmuje to od strony negatywnej: „Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe”. Niestety... Czasem ta jednostronność ocen ludzi skądinąd gorliwie wierzących aż razi; widzą, gdy ktoś ich potraktował nieciekawie, nie widzą, gdy sami tak postępują. W pierwszym wypadku mówią o świństwie, w drugim, jeśli już coś tam dostrzegą, to co najwyżej o „trudnych decyzjach”...

W czasie Bożego Narodzenia dobrym, bo z racji upływu wieków neutralnym przykładem takiej postawy jest to, o czym czytamy w opowieści o narodzinach Jezusa w Betlejem. „Nie było dla nich miejsca w gospodzie” napisał ewangelista Łukasz. Nie wiadomo co znaczy „dla nich”: przyszli, gdy wszystkie miejsca były już zajęte czy nie przyjęto ich z racji tego, że byli ubodzy albo uznano, że prawie rodząca to zbyt wielki kłopot. No i trochę (trochę, bo to dawne dzieje) się oburzamy: jak tak było można? Ale gdybyśmy spróbowali wczuć się w sytuację właścicieli owej gospody czy gospód... Jeśli nie ma miejsca, kogo wyrzucić, by przyjąć ciężarną? Jak wyczarować na szybko jakiejś dodatkowe miejsce? Z kolei gdyby lokum by się od biedy znalazło, ale z ci konkretni goście byliby jakimś kłopotem... To ilu z nas dla dobra nieznajomych jest gotowych na jakieś kłopoty? Ilu z nas w podobnych sytuacjach nie powiedziałoby „szukajcie gdzie indziej”?  Piszę to jako człowiek, który przez lata swoich górskich włóczęg trochę się w życiu noclegów naszukał. Zastawałem i gotowe sprawić sobie kłopot otwarte serca i „nie ma miejsca”, choć miejsce, jak wynikało z wywieszki przed domem, było...

Czasem stosowanie w życiu Jezusowej „złotej zasady” mocno utrudnia perspektywa, z której człowiek patrzy na życie. Znów, zostawmy nasze teraz i spójrzmy na to, czego uczy historia o Bożym Narodzeniu. Ot, Herod: okrutnik, najpewniej już obłąkany. Gdy w grę wchodzi nie tylko utrzymanie władzy, ale – jak to częściej w owych czasach bywało – zachowanie życia, czyż jego rozkaz, zabicia wszystkich małych dzieci w Betlejem i okolicy, mający doprowadzić do zgładzenia nowego króla nie był racjonalny? Przerażający w swoim okrucieństwie, ale z perspektywy obrony nie tylko swojej pozycji, ale i życia, racjonalny? Tak, cel nie uświęca środków. Tylko zdarza się, chrześcijanom także, że tak się zapatrzą w to, co ich zdaniem dobre i słuszne, że przestają widzieć niemoralność stosowanych przez siebie środków. Na tym zresztą polega cała trudność w stosowaniu Ewangelii do swojego życia: by zauważyć, że mam żyć jak chrześcijanin nie dopiero za jakiś czas, gdy się wydoskonalę, ale dziś, w takich okolicznościach, jakie są, w otoczeniu takich, a nie innych ludzi....

Tak to już jest... Okoliczności do życia Ewangelią ciągle mało sprzyjające. Ale gdyby miłość bliźniego nic nie kosztowała...