Interesuje ich wszystko, co służy pogłębieniu intelektualnej recepcji myśli Karola Wojtyły i Jana Pawła II oraz zrozumieniu jego inspiracji. Instytut Jana Pawła II Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, działający od niemal 30 lat, w roku beatyfikacji swego patrona skupia się na tematach związanych z pojęciem osoby, kluczowym dla jego nauczania.
Cezary Ritter, sekretarz Instytutu Jana Pawła II KUL podkreśla, że działania placówki nie tylko są ciągle aktualne, ale wydaje się, że coraz ważniejsze wraz z upływem lat. - George Weigel, biograf papieski, napisał kiedyś w związku z katechezami o małżeństwie i rodzinie, że to jest nauczanie jak „bomba z opóźnionym zapłonem”: ona tyka, ale jeszcze nie wybuchła, to znaczy jeszcze nie przyswoiliśmy sobie znaczenia tego nauczania, całej treści. I to jest jedno z zadań, które podejmuje taki Instytut jak nasz – tłumaczy Ritter.
Instytut Jana Pawła II KUL powstał z inicjatywy ks. prof. Tadeusza Stycznia, ucznia i współpracownika Karola Wojtyły, a potem jego następcy na katedrze etyki KUL, w 1982 roku.
Ks. prof. Styczeń, zmarły w ub. roku, od początku pontyfikatu chciał, by powstała placówka, która w miejscu, gdzie Karol Wojtyła był blisko ćwierć wieku profesorem, będzie próbowała rozwijać i popularyzować jego dorobek naukowy, a także towarzyszyć pontyfikatowi Jana Pawła II. Dlatego, jak podkreśla sekretarz Instytutu, tematy sympozjów i konwersatoriów były wybierane nieprzypadkowo: były to tematy ważne zwłaszcza dla nauczania moralnego i społeczno-moralnego Jana Pawła II.
- Wiadomo, że Karol Wojtyła był profesorem etyki w Lublinie, stąd właśnie ten aspekt filozoficzny i moralny wysuwał się na czoło działalności Instytutu – mówi Ritter. Ściśle związany z tym był jeszcze jeden obszar działalności, podejmujący tematykę ochrony ludzkiego życia oraz promocji małżeństwa i rodziny. - To, jak wiadomo, były sprawy, które bardzo leżały na sercu Jana Pawła II. Ks. prof. Styczeń często nam powtarzał słowa papieża, który powiedział na początku pontyfikatu do swoich współpracowników w Watykanie: jestem papieżem życia i odpowiedzialnego rodzicielstwa i każdy w tym domu musi o tym pamiętać – dodaje sekretarz Instytutu.
W tym roku tematem Konwersatorium Myśli Karola Wojtyły – Jana Pawła II, cyklicznych spotkań organizowanych przez Instytut, jest problematyka osoby we współczesnej filozofii. Jak przypomina Cezary Ritter, pojęcie osoby było pojęciem centralnym dla filozofii Karola Wojtyły. W Lublinie stworzył szkołę personalizmu etycznego, której kontynuatorami byli ks. prof. Tadeusz Styczeń, ks. prof. Andrzej Szostek czy prof. Wojciech Chudy. - Jego katechezy poświęcone małżeństwu, miłości oblubieńczej między mężczyzną a kobietą, tak naprawdę są wykładem z antropologii, istoty tego, kim jest człowiek i na czym polega istota relacji między ludźmi. Dlatego jest to tak ważne pojęcie i dlatego już drugi rok się nim zajmujemy w ramach konwersatorium – mówi sekretarz Instytutu.
Beatyfikację Jana Pawła II Instytut uczci we właściwy dla siebie sposób, czyli organizując sesję naukową. - To jest wydarzenie, które przerasta nas, nasze działania, wydarzenie na skalę Kościoła powszechnego a nawet daleko wykraczające poza Kościół – zauważa Ritter. Jako przykład podaje sytuację z uroczystości pogrzebowych zmarłego niedawno abp. Życińskiego. - Dla mnie najbardziej przejmującym przeżyciem było to, kiedy przed katedrą nad trumną arcybiskupa modlił się rabin a potem imam, i w pewnym momencie imam powiedział: „nasz papież Jan Paweł II”. Myślę, że jest bardzo wiele takich osób na świecie, spoza Kościoła katolickiego i świata chrześcijańskiego, które o tym człowieku mówią: nasz papież, ktoś, kto jest nam bliski – zaznacza Ritter.
Instytut zorganizuje 18 maja, w dzień urodzin Karola Wojtyły, wykład otwarty na temat praw człowieka w nauczaniu Jana Pawła II, którego prelegentem będzie nuncjusz apostolski w Polsce, abp Celestino Migliore. Obecny nuncjusz przez wiele lat pracował w służbie dyplomatycznej Stolicy Apostolskiej, był watykańskim obserwatorem przy ONZ, wielokrotnie brał udział w sesjach dotyczących praw człowieka, był także świadkiem wizyty Jana Pawła II w ONZ w 1995 roku. Wykład odbędzie się o godz. 16.00 w KUL, a o godz. 19.00 w archikatedrze lubelskiej nuncjusz będzie przewodniczył Mszy św. dziękczynnej za beatyfikację Ojca Świętego.
Realizacji posłannictwa Instytutu służą kolejne tomy serii wydawniczej „Człowiek i moralność”, w której wydawane są pisma filozoficzne Karola Wojtyły. W tym roku planowany jest tom zawierający wykłady z katolickiej nauki społecznej, które jeszcze w Krakowie prowadził przez pewien czas Karol Wojtyła. Przygotowywany jest także tom „Małżeństwo i rodzina jako communio personarum”, gdzie będą zebrane artykuły także z okresu przed pontyfikatem.
Ritter zauważa, że te teksty są obecnie trudno dostępne, bo publikowane były dawno w niskonakładowych czasopismach. - Jeśli im się przyjrzeć uważniej łatwo zauważyć, że wszystko to, co potem było treścią nauczania Jana Pawła II, jest już tam obecne. Na przykład dwa artykuły z lat 70., ogłoszone w „Ateneum kapłańskim”, to jest właściwie późniejszy „List do rodzin” - mówi sekretarz Instytutu.
Dodaje, że poznanie okresu krakowskiego i lubelskiego jest bardzo ważne dla zrozumienia, z jakich inspiracji myślowych, duchowych wyrasta pontyfikat Jana Pawła II. - Ks. Styczeń często powtarzał: nie umarł Karol Wojtyła, kiedy narodził się Jan Paweł II. Wojtyła był myślicielem niezwykle konsekwentnym, u niego nie ma nagłych zwrotów, jest kontynuacja i pogłębianie tematów, zagadnień – wyjaśnia Ritter.
Placówka rozpoczęła też nową serię wydawniczą „Papieża Wojtyły posługa myślenia”. Dotychczas ukazały się dwa tomy: Rocco Buttiglionego „Myśl Karola Wojtyły” oraz kard. Angelo Scoli „Doświadczenie człowieka” na temat antropologii Karola Wojtyły – Jana Pawła II. W tej serii publikowane będą opracowania na temat myśli filozoficznej, teologicznej, także literackiej Karola Wojtyły. W przygotowaniu jest wydanie dzieł zebranych ks. Tadeusza Stycznia. Jan Paweł II bardzo cenił pracę i dorobek naukowy swojego ucznia, ogromna część tego dorobku jest związana z okresem pontyfikatu. To niezliczone komentarze filozoficzne do różnych dokumentów papieskich, a także rozwinięcie tematów, które podejmował w czasie pontyfikatu Jan Paweł II.
Pracownicy Instytutu, jako placówki ulokowanej w uniwersytecie, pragną dotrzeć przede wszystkim do środowisk uniwersyteckich, ale także każdego odbiorcy, który chce pogłębić, zwłaszcza od strony intelektualnej swoją wiarę i zrozumieć myśl papieża, nie tylko zaznajomić się z pontyfikatem na poziomie pewnych faktów albo anegdot. Temu zrozumieniu i intelektualnemu pogłębianiu recepcji myśli Wojtyły służy też kwartalnik „Ethos”, pismo wchodzące szeroko w obszar współczesnej kultury. Każdy numer ma charakter monograficzny i podejmuje tematy czasami związane wprost z pontyfikatem, czasem z zakresu współczesnej humanistyki i kultury, zawsze w duchu Jana Pawła II. - „Ethos” jest kwartalnikiem, który ma rygory naukowe, ale staramy się go tak redagować, by był atrakcyjny dla czytelnika myślącego i chcącego zgłębiać tematy z zakresu współczesnej kultury – zaznacza Ritter.
Dyrektorem placówki, która funkcjonuje obecnie pod nazwą Ośrodek Badań nad Myślą Jana Pawła II „Instytut Jana Pawła II” jest ks. prof. Alfred Wierzbicki.
"Nieumyślne narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu"
Tylko czerwcu i lipcu strażacy z tego powodu interweniowali ponad 800 razy.